စတ်တင်ဘာ
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
စတ်တင်ဘာလ (အင်္ဂလိပ်: September၊ အတိုကောက်: Sep. သို့မဟုတ် Sept.) စွာ ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန် နန့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန် ရို့၏ နဝမမြောက်လ ဖြစ်ရေ။ ရက်ပေါင်း ၃၀ ရက် ဟိပြီးကေ သြဂတ်လ နန့် အောက်တိုဘာလ ကြားမာ ကျရောက်ရေ။[၁]
နာမည်ရင်းမြစ်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]September ဆိုရေနာမည်စွာ လက်တင်ဘာသာစကား septem က ဆင်းသက်လာပြီးကေ “ခုနစ်” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရရေ။ ရှေးရောမပြက္ခဒိန်မာ နှစ်တစ်နှစ်ကို မာ့ခ်ျလ က စတင်အတွက်ကြောင့် စတ်တင်ဘာလစွာ သတ္တမမြောက်လ ဖြစ်ခရေ။ နောက်ပိုင်း လအစဉ်အရ နဝမမြောက်လ ဖြစ်လာကေလည်း မူလနာမည်ကို ဆက်လက်သုံးစွဲခရေ။[၁]
ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဆက်စပ်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]တော်သလင်းလ စွာ ရခိုင်ရိုးရာပြက္ခဒိန်၏ ဆဋ္ဌမမြောက်လဖြစ်ပြီးကေ ယေဘုယျအနိန်နန့် သြဂတ်လနန့် စတ်တင်ဘာလကာလရို့နန့် ဆက်စပ်ကျရောက်ရေ။[၂] ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ရို့၏ ရက်တွက်ပုံ မတူညီအတွက်ကြောင့် တော်သလင်းလ၏ လဆန်း၊ လပြည့်နန့် လကွယ်ရက်တိစွာ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲအရ နှစ်စဉ် ပြောင်းလဲနိုင်ရေ။
တော်သလင်းလ လောင်းပြိုင်ပွဲ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]တော်သလင်းလနန့် ဆက်စပ်ရေ ရခိုင့်ရိုးရာပွဲတစ်မျိုးစွာ လောင်းပြိုင်ပွဲ သို့မဟုတ် လှီသဘင်ပွဲ ဖြစ်ရေ။ ရှေးရခိုင်ဘုရင်တိလက်ထက်မာ ရီတပ်အင်အား ပြသရေ ပွဲတိနန့် လောင်းလှော်ပြိုင်ပွဲတိ ကျင်းပခရေ။[၃] ဒေသအလိုက် ရိုးရာပွဲအစီအစဉ်နန့် ကျင်းပရက်တိ ကွာပြားနိုင်တွက်ကြောင့် စတ်တင်ဘာလ၏ သတ်မှတ်ရက်တစ်ရက်တည်းမာ ကျင်းပရေပွဲအဖြစ် မယူဆသင့်။
နိုင်ငံတကာ အထိမ်းအမှတ်နိတိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]စတ်တင်ဘာလမာ ကျရောက်ရေ နိုင်ငံတကာအထိမ်းအမှတ်နိတချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။[၄]
| ရက်စွဲ | အထိမ်းအမှတ်နိ |
|---|---|
| စတ်တင်ဘာ ၅ ရက် | နိုင်ငံတကာ ပရဟိတနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၇ ရက် | ပြာလဲ့ရေကောင်းကင်အတွက် သန့်ရှင်းရေလီထုဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၈ ရက် | နိုင်ငံတကာ စာတတ်မြောက်ရီးနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၉ ရက် | ပညာရီးကို တိုက်ခိုက်မှုတိမှ ကာကွယ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၁၅ ရက် | နိုင်ငံတကာ ဒီမိုကရေစီနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၁၆ ရက် | အိုဇုန်းလွှာ ထိန်းသိမ်းကာကွယ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၁၇ ရက် | ကမ္ဘာ့လူနာဘေးကင်းလုံခြုံရီးနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၁၈ ရက် | တန်းတူလုပ်ခရဟိရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၁ ရက် | နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရီးနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၃ ရက် | လက်သင်္ကေတဘာသာစကားတိဆိုင်ရာ နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၆ ရက် | နျူကလီးယားလက်နက်တိ လုံးဝဖျက်သိမ်းရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၇ ရက် | ကမ္ဘာ့ခရီးလားလုပ်ငန်းနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၈ ရက် | သတင်းအချက်အလက်ကို လူတိုင်းလက်လှမ်းမီရဟိရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၂၉ ရက် | စားနပ်ရိက္ခာဆုံးရှုံးမှုနန့် ဖြုန်းတီးမှုဆိုင်ရာ အသိပညာပီးရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| စတ်တင်ဘာ ၃၀ ရက် | နိုင်ငံတကာ ဘာသာပြန်နိ |
ရခိုင်ပြည်ဆိုင်ရာ အထိမ်းအမှတ်နိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနိ — စတ်တင်ဘာ ၉ ရက်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနိ စွာ ရခိုင်ရဟန်းတော်နန့် ကိုလိုနီဆန့်ကျင်ရီးလှုပ်ရှားမှု ခေါင်းဆောင် ဆရာတော်ဦးဥတ္တမ ပျံလွန်တော်မူရေနိကို အောက်မိရေ အထိမ်းအမှတ်နိ ဖြစ်ရေ။ ဆရာတော်စွာ ၁၉၃၉ ခုနှစ် စတ်တင်ဘာ ၉ ရက် မာ ရန်ကုန်မြို့၌ ပျံလွန်တော်မူခရေ။[၅]
ဆရာတော်စွာ ဗြိတိသျှကိုလိုနီအုပ်ချုပ်ရီးကို ဆန့်ကျင်ရေ လှုပ်ရှားမှုတိမာ ပါဝင်ပြီးကေ ပြည်သူတိ၏ နိုင်ငံရီးအသိ နိုးကြားလာစီရန် ဆောင်ရွက်ခရေ။ ယင်းလှုပ်ရှားမှုတိကြောင့် ကိုလိုနီအာဏာပိုင်တိ၏ ဖမ်းဆီးထောင်ချခြင်းကိုလည်း ခံခရရေ။[၅]
ဆရာတော်ဦးဥတ္တမနိ အခမ်းအနားတိကို ရခိုင်ပြည်ဟိ မြို့တိုင်းနီးပါးနန့် ပြည်ပရောက် ရခိုင်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတိက ကျင်းပကတ်ရေ။ ၂၀၁၉ ခုနှစ် အထိမ်းအမှတ်အခမ်းအနားမာ စစ်တွေမြို့ဟိ ဦးဥတ္တမပန်းခြံသို့ လူမှုအဖွဲ့အစည်းတိ၊ ကျောင်းသားတိနန့် ပြည်သူတိ လားရောက်ပြီးကေ လွမ်းသူ့ပန်းခွေချ ဂုဏ်ပြုခကတ်ရေ။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ ထိုင်းနန့် ဂျပန်နိုင်ငံရို့ဟိ ရခိုင်လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတိကလည်း အောက်မိအခမ်းအနားတိ ကျင်းပခကတ်ရေ။[၅]
ကိုးကားချက်တိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]- 1 2 Collins English Dictionary. September — Definition and Meaning.
- ↑ Myanmar National Portal. Festivals — Tawthalin.
- ↑ Myanmar Digital News. Lessons to learn from the Festival of Water Forces and Boat races.
- ↑ United Nations in Indonesia. List of International Days and Weeks — September.
- 1 2 3 Narinjara News. National hero Sayadaw U Ottama remembered on the death anniversary. Burma News International၊ ၁၁ စတ်တင်ဘာ ၂၀၁၉။