ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ်
၄-ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]၅၅၇။ ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ သာဝတ္ထိမြို့ အနာထပိဏ်သဌီး၏ အရံဖြိုက်ရေ ဇေတဝန်ကျောင်း၌ သီတင်းသုံး နေတော်မူရေအခါ ရဟန်းရို့စွာ နှစ်စိုင်အခင်းကို ပြုလုပ်စီကုန်၏၊ ထိုရဟန်းရို့စွာ "သိုးမွီးရို့ကို ပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေ"ဟု အတောင်းကကောင်းတိကုန်စွာ ဖြိုက်ပနာ နီကုန်ရေ။
လူရို့စွာ "သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြိုက်ရေ ရဟန်းရို့စွာ နှစ်စိုင်အခင်းကိုအဇာကြောင့် ပြုစီကုန်ဘိသနည်း၊ 'သိုးမွီးရို့ကို ပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေ'ဟုအတောင်းကကောင်း တိကုန်စွာ ဖြိုက်ပနာ နီကုန်ဘိသနည်း၊ ငါရို့မာကား တစ်ချိန်း ပြုလုပ်အပ်ပြီးရေအခင်းရို့စွာ ငါးနှစ်ရို့လုံးလုံးသော်လိ့ကောင်း၊ ခြီာက်နှစ်ရို့လုံးလုံးသော်လိ့ကောင်း ဟိကုန်ရေ၊ အကြင်ငါရို့၏ အချေ 'သူငယ်' ရို့စွာ (အခင်းပေါ်၌) ကျင်ကြီးလည်း စွန့်ကတ်ကုန်၏၊ ကျင်ငယ်လည်းစွန့်ကတ်ကုန်၏၊ (အခင်းရို့ကို) ကြွက်ရို့စွာလည်း ခဲကုန်၏။ သာကီဝင်မင့်သား ဘုရားအနွယ်တော်ဖြိုက်ရေ ဒေရဟန်းရို့စွာကား နှစ်စိုင်အခင်းကို ပြုကြလုပ်စီကုန်၏၊ 'သိုးမွီးရို့ကို ပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေ'ဟု အတောင်းကကောင်း တိကုန်စွာ ဖြိုက်ပနာ နီကုန်ရေ"ဟု သရော်ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကတ်ကုန်၏။
ရဟန်းရို့စွာ သရော် ရှုတ်ချ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကတ်သော ဟိုလူရို့၏ စကားကို ကြားကတ်ရေသာတည်း။ အလိုနည်းသော ရဟန်းရို့စွာ အဇာကြောင့် ရဟန်းရို့စွာ နှစ်စိုင်အခင်းကို ပြုလုပ်စီကုန်ဘိသနည်း 'သိုးမွီးရို့ကို ပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေ'ဟု အတောင်းကကောင်း တိကုန်စွာ ဖြိုက်ပနာ နေကတ်ကုန်ဘိသနည်း"ဟု သရော်ကုန်၏၊ ရှုတ်ချကုန်၏၊ အပြစ်ပြ ပြောဆိုကတ်ကုန်၏။
ယင်းခါ ထိုရဟန်းရို့စွာ ထိုရဟန်းရို့ကို အများကြီးသော အကြောင်းနန့် သရော်ပြစ်တင်ကတ်ပြီးကေ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ကတ်ကုန်၏။ပ။
"ရဟန်းရို့ ရဟန်းရို့စွာ နှစ်စိုင် အခင်းကို ပြုစီကတ်ကုန်၏၊ သိုးမွီးရို့ကို ပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေဟု အတောင်းကကောင်း တိကုန်စွာဖြိုက်ပနာ နေကတ်ကုန်၏ဟူစွာ မှန်သလော"ဟု စိစစ် မီးမြန်းတော်မူ၏။
မှန်ပါရေ မြတ်စွာဘုရားဟု (လျှောက်ကတ်ကုန်၏)။
ဘုန်းတော်ကြီးရေ မြတ်စွာဘုရားစွာ သရော်တော်မူ၏။ပ။ ရဟန်းတု့ိ (မဂ်ဖိုလ်မှ) အချည်းနှီးဖြိုက်ရေ ထိုယောက်ျားရို့စွာ နှစ်စိုင်အခင်းကို အဇာကြောင့် ပြုစီကုန်ဘိသနည်း၊ 'သိုးမွီးရို့ကိုပီးကတ်ဖိ၊ သိုးမွီးရို့ကို အလိုဟိရေ'ဟု အတောင်းကကောင်း တိကုန်စွာ ဖြိုက်ပနာ နီကုန်ဘိသနည်း၊ ရဟန်းရို့ ဒေ (သင်ရို့ ပြုမိသောအမှု) စွာ မကြည်ညိုသေးသော သူရို့အား ကြည်ညိုစီခြင်းငှါလိ့ကောင်း။ပ။
ရဟန်းရို့ ဒေပိုင်ဆိုကေ ဒေသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပြကတ်ကုန်လော့။
ပထမပညတ်သိက္ခာပုဒ်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]၅၅၈။ "ရဟန်းစွာ အခင်းသစ်ကို ပြုပြီးနောက် ခြီာက်နှစ်ရို့လုံးလုံး ဆောင်ရ မည်၊ အဂယင့်လို့ ခြီာက်နှစ်အတွင်းမာ ထိုအခင်းကို စွန့်ပနာသော်လိ့ကောင်း၊ မစွန့်ဘဲသော်လိ့ကောင်းအခြားအခင်းသစ်ကို ပြုစီငြားအံ့ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဧပိုင် (ပြကတ်ကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏)။
ဒေပိုင်ဆိုကေ မြတ်စွာဘုရားစွာ ရဟန်းရို့အား ဒေသိက္ခာပုဒ်ကို ပညတ်တော်မူ၏။
ဒုတိယအနပညတ်သိက္ခာပုဒ်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]၅၅၉။ ယင်းခါ ရဟန်းတပါးစွာ ကောသမ္ဗီမြို့၌ နိန်မကောင်း ဖြိုက်နီ၏၊ ဆွီမျိုးရို့စွာထိုရဟန်း၏ အပါးကို "အသျှင်မြတ်စွာ လာတော်မူလော့၊ အငရို့တိစွာ လုပ်ကျွေးကတ်ကုန်အံ့"ဟုတမန်ကိုစီလွှတ်ကုန်၏၊ ရဟန်းရို့ကလည်း "ငါ့သျှင် လားလီဖိ၊ ဆွီမျိုးရို့စွာ သင့်ကို လုပ်ကျွေးကတ်လိ့မေ"ဟု ဆိုကတ်ကုန်၏၊ ထိုရဟန်းစွာ "ငါ့သျှင်ရို့ 'ရဟန်းစွာ အခင်းသစ်ကို ပြုပြီးနောက်ခြီာက်နှစ်ရို့လုံးလုံးဆောင်ရဖို့'ဟု သိက္ခာပုဒ်ကို မြတ်စွာဘုရား ပညတ်တော်မူ၏၊ အကျွန်ုပ်စွာလည်း နိန်မကောင်း ဖြိုက်နီ၏၊ အခင်းကို ယူပနာ ဖဲသွားခြင်းငှါ မတတ်နှိုင်ပါ၊ အကျွန်ုပ်အားလည်း အခင်းနန့် ကင်းပြီးကေ ချမ်းရာမှု မဖြိုက်ပါ၊ အကျွန်ုပ်စွာ မလားဖိအံ့"ဟု ဆို၏၊ မြတ်စွာဘုရားအား ဒေအကြောင်းကို လျှောက်ကတ်ကုန်၏။
ယင်းခါ မြတ်စွာဘုရားစွာ ဒေအကြောင်းအရာကြောင့် တရားစကားကို ဟောကြားတော်မူပြီးကေရဟန်းရို့ကို ရဟန်းရို့ နိန်မကောင်းသော ရဟန်းအား အခင်းဆိုင်ရာ သမုတ်ခြင်း 'သန္ထတသမ္မုတိ' ကိုပီးခြင်းငှါ ခွင့်ပြု စွာ၊ ရဟန်းရို့ ဧပိုင် ပီးရဖို့။
ထိုမမာသော ရဟန်းစွာ သံဃာသို့ ချိုင်းကပ်ပနာ လက်ဝဲတစ်ဖက် ပက်ခုံးထက်၌ ဧကသီကိုစံပယ်တင်ပြီးကေ ကြီးကုန်သော ရဟန်းရို့၏ ခြီရို့ကို ယှိခိုးလျက် ဆောင့်ကြောင့်ထိုင်ကာ လက်အုပ်ချီပြီးကေ -
"အသျှင်ဘုရားရို့ အကျွန်ုပ်စွာ မမာပါ၊ အခင်းကို ယူပနာ ဖဲခွါခြင်းငှါ မတတ်နှိုင်ပါ၊ အသျှင်ဘုရားရို့ ထိုအကျွန်ုပ်စွာ သံဃာအား အခင်းဆိုင်ရာ သမုတ်ခြင်း 'သန္ထတသမ္မုတိ'ကိုတောင်းပါရေ"ဟု ဆိုအပ်၏။
နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း တောင်းရဖို့။ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း တောင်းရဖို့။ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာပနာစွမ်းရည်ဟိရေ ရဟန်းစွာ သံဃာကို သိစီရဖို့။
၅၆၀။ အသျှင်ဘုရားရို့ သံဃာစွာ အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဒေပိုင် သောရဟန်းစွာ မမာအနိန်နန့် အခင်းကို ယူပနာ ဖဲသွားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ ထိုရဟန်းစွာ သံဃာအားသန္ထတသမ္မုတိကို တောင်း၏၊ သံဃာအား လျောက်ပတ်သောအခါဟိရေကံစွာ ဖြိုက်ငြားအံ့၊ သံဃာစွာ ဒေပိုင်သော ရဟန်းအား သန္ထတသမ္မုတိကို ပီးရာ၏၊ ဒေကား သိစီခြင်းတည်း။
အသျှင်ဘုရားရို့ သံဃာစွာ အကျွန်ုပ်၏ (စကားကို) နာတော်မူလော့၊ ဒေပိုင်သော ရဟန်းစွာ မမာအနိန်နန့် အခင်းကို ယူပနာ ဖဲသွားခြင်းငှါ မတတ်နိုင်၊ ထိုရဟန်းစွာ သံဃာ အားသန္ထတသမ္မုတိကို တောင်း၏၊ သံဃာစွာ ဒေပိုင်သော ရဟန်းအား သန္ထတသမ္မုတိကို ပီးရေ၊ အကြင်အသျှင်အား ဒေပိုင်သော ရဟန်းအား သန္ထတသမ္မုတိ ပီးခြင်းကို ခြီ၏၊ ထိုအသျှင်စွာဆိတ်ဆိတ် နီရာ၏၊ အကြင် အသျှင်အား ခြီခြင်း မဟိ၊ ထိုအသျှင်စွာ ပြောဆိုရာ၏။
သံဃာစွာ ဒေပိုင်သော ရဟန်းအား သန္ထတသမ္မုတိကို ပီးအပ်ပြီ၊ သံဃာအား ခြီခြင်း ဟိ၏၊ ယင်းအတွက်နန့် ဆိတ်ဆိတ် နီ၏၊ ဧပိုင် ဆိတ်ဆိတ်နေအနိန်နန့် ဒေခြီရေ အဖြိုက်ကေိုသိမှတ်ရပါရေဟု (သိစီရဖို့)။
ရဟန်းရို့ ဒေပိုင်ဆိုကေ ဒေသိက္ခာပုဒ်တော်ကို ပြကတ်ကုန်လော့။
၅၆၁။ "ရဟန်းစွာ အခင်းသစ်ကို ပြုစီပနာ ခြီာက်နှစ်ရို့လုံးလုံး ဆောင်ရဖို့၊ အဂယင့်လို့ ခြီာက်နှစ်အတွင်းမာ ထိုအခင်းကို စွန့်ပနာသော်လိ့ကောင်း၊ မစွန့်ဘဲသော်လိ့ကောင်း ရဟန်းရို့၏ သမ္မုတိကို မရဘဲ အခြားအခင်းသစ်ကို ပြုစီငြားအံ့၊ (ထိုရဟန်းအား) နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏" ဧပိုင် (ပြကတ်ကုန်လော့ဟု မိန့်တော်မူ၏)။
၄-ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ် အဖွင့်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]၅၆၂။ အသစ် ဆိုစွာ ပြုခြင်းကို စွဲပနာ ဆိုရ၏။
အခင်း ဆိုစွာ မရက်ဘဲ ဖြန့်ပနာ ပြုအပ်ရေ အခင်းတည်း။
ပြုစီပနာဟူစွာ (ကိုယ်တိုင်) ပြုပနာသော်လိ့ကောင်း၊ (သူတပါးကို) ပြုစီပနာသော်လိ့ကောင်း။
ခြီာက်နှစ်ရို့လုံးလုံး ဆောင်ရဖို့ဟူစွာ ခြီာက်နှစ် အတိုင်းအရှည်နန့် ဆောင်ရဖို့။
အဂယင့်လို့ ခြီာက်နှစ်အတွင်းမာဟူစွာ ခြီာက်နှစ်အောက် ယုတ်လျော့သော ကာလအတွင်းမာ။
ထိုအခင်းကို စွန့်ပနာဟူစွာ အခြားသူရို့အား ပီးပြီးကေ။
မစွန့်ဘဲဟူစွာ တဦးတစ်ယောက်အား မပီးမူပြီးကေ။
ရဟန်းရို့၏ သမ္မုတိကို မရဘဲဟူစွာ ရဟန်းရို့၏ သမုတ်ခြင်းကို ထားပနာ။
အခြား အခင်းသစ်ကို (ကိုယ်တိုင်ကေလေ့) ပြုအံ့၊ (သူတပါးရို့ကိုကေလေ့) ပြုစီအံ့၊ အားထုတ်မှု ပယောဂကြောင့် ဒုက္ကဋ်အာပတ် သင့်၏။ ရခြင်းကြောင့် စွန့်ခြင်း (ဝိနည်းကံ) ဟိ၏။ သံဃာအားသော်လိ့ကောင်း၊ ဂိုဏ်းအားသော်လိ့ကောင်း၊ ပုဂ္ဂိုလ်အားသော်လိ့ကောင်း စွန့်ရဖို့။
ရဟန်းရို့ ဧပိုင် စွန့်ရဖို့။ပ။
"အသျှင်ဘုရားရို့ ဒေအကျွန်ုပ်၏ အခင်းစွာ ရဟန်းရို့၏ သမ္မုတိကို မရဘဲ ခြီာက်နှစ် အောက်ယုတ်လျော့သော ကာလအတွင်းမာ ပြုလုပ်စီအပ်အနိန်နန့် စွန့်ထိုက်ပါရေ၊ အကျွန်ုပ်စွာ ဒေအခင်းကိုသံဃာအား စွန့်ပါ၏"ဟု။ပ။ ပီးရာ၏ဟု။ပ။ ပီးရာကုန်၏ဟု။ပ။ အသျှင့်အား ပီးပါ၏ဟု (ပြန်ပီးရဖို့)။
၅၆၃။ မိမိရေ ပြုပနာ မပြီးသိမ့်စွာကို မိမိ ပြီးဆုံးစီအံ့၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။ မိမိရေ ပြုပနာ မပြီးသိမ့်စွာကို သူတပါးရို့ကို ပြီးဆုံးစီအံ့၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။ သူတပါးရို့ စွာ ပြုပနာ မပြီးသိမ့်စွာကို မိမိ ပြီးဆုံးစီအံ့၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ်အာပတ် သင့်၏။ သူတပါးရို့စွာ ပြုပနာ မပြီးသိမ့်စွာကို သူတပါးရို့ကို ပြီးဆုံးစီအံ့၊ နိဿဂ္ဂိပါစိတ် အာပတ် သင့်၏။
၅၆၄။ ခြီာက်နှစ်ပြည့်သော် ပြုအံ့၊ အာပတ်မသင့်။ ခြီာက်နှစ်ထက်လွန်သော် ပြုအံ့၊ သူတပါးအကျိုးငှါ ကိုယ်တိုင်မူလည်း ပြုအံ့၊ သူတပါးရို့ကိုကေလေ့ ပြုစီအံ့၊ အခြားသူစော် ပြုအပ်ပြီးကိုရပြီးကေ သုံးဆောင်အံ့၊ အာပတ် မသင့်၊ ဗိတာန် 'ဘုံပိတ်' ကိုသော်လိ့ကောင်း၊ မြေအခင်းကိုသော်လိ့ကောင်း၊ တင်းတိမ် 'လန့်ဆန့်ကာ'ကိုသော်လိ့ကောင်း၊ ဘုံလျှို 'ဖုံ' ကိုသော်လိ့ကောင်း၊ ခေါင်းအုံးကိုသော်လိ့ကောင်း ပြုအံ့၊ ရဟန်းရို့၏ သမုတ်ခြင်းနန့် (ပြုအံ့)၊ အာပတ် မသင့်။ ရူးသောရဟန်း၊ အစလက်ဦး လွန်ကျူးသော ရဟန်းအား အာပတ် မသင့်။
စတုတ္ထ ဆဗ္ဗဿသိက္ခာပုဒ် ပြီး၏။