တိုင်းလူဘာသာစကား

လူးရှမ်း
	တမ်းပလိတ်:Script; kam tai
ဒေသခံ	Mainly: တရုတ်. Others: မြန်မာ, လာအို, ထိုင်း, ဗီယက်နမ်
ဒေသ	ယူနန်, တရုတ်
လူမျိုးစု	လူး
ဒေသခံ ပြောဆိုသူတိ	၅၅၀,၀၀၀ (၂၀၁၁–၂၀၁၃)
ဘာသာစကား မိသားစု	တိုင်း–ကဒိုင် တိုင် Southwestern (ထိုင်း) Chiang Saen လူးရှမ်း; ; ; ;
စာအရေးအသားစနစ်	တိုင်ထံအက္ခရာ, ထိုင်းအက္ခရာ, လူးရှမ်းစာသစ်
တရားဝင် အခြီအနီ
လူနည်းစု ဘာသာစကားအဖြစ်; အသိအမှတ်ပြုခြင်း	China ( စစ်ဆောင်ပန္နား) ; တမ်းပလိတ်:Country data Laos ; Thailand ; Myanmar
ဘာသာစကားကုဒ်တိ
ISO 639-3	khb
Glottolog	luuu1242

လူးရှမ်း ( ဗမာ : လူးရှမ်း; luu Shan, လူးရှမ်း : တမ်းပလိတ်:Script တမ်းပလိတ်:Script ,ဂမ်ဒိုင်လူး၊ တိုင်ထံ စာလုံးပေါင်း - တမ်းပလိတ်:Script ) သို့မဟုတ် တိုင်လူး၊ တိုင်လီူး၊ တိုင်လူး၊ တိုင်လီ၊ သိပ်သောင်ဗန်န_ဆစ်ဆောင်ပန်န ဒိုင် ( တရုတ် : ဒိုင်းလေယူ၊ ထိုင်း: ภาษาไทลื้อ အသံထွက် [pʰāː.sǎː.tʰāj.lɯ́ː] ဘာသာထိုင်း လူး အသံထွက် [pʰāː.sǎː.tʰāj.lɯ́ː] ; တမ်းပလိတ်:Lang-vi သို့ Lữ ) စကားစွာ အရှိတောင်အာသျှမာ လူဦးရွီ ၇၀၀,၀၀၀ ခန့် ပြောဆိုကတ်ပြီး လူးရှမ်း ဘာသာစကားစွာ တိုင်အနွယ်ဝင်ဘာသာစကား ဖြစ်တေ။ ယင်းဘာသာစကားပြောဆိုသူတိ စုစုပေါင်းအရွီအတွက်မာ တရုတ်နိုင်ငံ ( ယူနန် )မာ လူဦးရွီ ၂၈၀,၀၀၀၊ မြန်မာနိုင်ငံမာ ၂၀၀,၀၀၀၊ လာအိုမာ ၁၃၄,၀၀၀၊ ထိုင်းမာ ၈၃,၀၀၀ နန့် ဗီယက်နမ်မာ ၄,၉၆၀ ဦးရို့၏ စာရင်းပါပါဝင်ရေ။ ^[၃] ဘာသာစကားစွာအရာ တိုင် ဘာသာစကားတိ နန့်ဆင်တူစွာ ထိုင်းမြောက်ပိုင်းဘာသာစကား လို့လေ့ခေါ်ရေခမ်းမောင် သို့မဟုတ် တိုင်ယွန်းနန့်နီးကပ်စွာဆက်စပ်ရေ။ ယူနန်ပြည်နယ်မာ သိပ်သောင်ဗန်နဒိုင် ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု ၊ Pu'er City ဟိ Jiangcheng Hani နန့် ယီ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရစီရင်စု များမာပြောဆိုခရေ။

ဗီယက်နမ်မာတော့ခါ, လူးရှမ်းဘာသာကို တရားဝင်အဖြစ် အသိအမှတ်ပြုကတ်တေ။ တရုတ်ပြည်မာ လူး ရှမ်းမျိုးနွယ်ကို သူရို့၏ တစိတ်တစ်အာဒါးအဖြစ်ခွဲခြာထားရေ။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစု ဒိုင်လူမျိုး တိုင်ဘာသာစကားတိ များစွာဟိရေ။ ဇောင်

ယေဘုယျအနိန်နန့် ပွင့်လင်းသော အသံထွက် တွင်သရ အက္ခရာများ (အပြီးသတ်မပါဘဲနန့်) စွာရှည်လျားပြီး၊ ပိတ်ထားရေ အသံထွက် မာ ( /aː/ and /uː/ ) လွဲပြီးကေ တိုရေ။

အသံ

မစစ်ဆီးရသိမ့်သော အသံထွက်တိမာ ဆန့်ကျင်ဘက်တန်ချိန်များ

လက်ဆောင်အမှတ်ကိုဖြုတ်လိုက်ပါ syllables ခြောက် phonemic တန်ချိန်အတွက်အဆုံးသတ်ဆိုလိုစွာမှာတန်းခါးပိတ် syllables အောက်ဖော်ပြပါဇယား sonorant အသံ ယင်းပိုင်သော [m], [n], [ŋ], [w] နန့် [j] နန့်ပွင့်လင်း syllables [m], [n], [ŋ], [w] ။ check လုပ်ထားရေ syllables (-p, -t or -k နန့်အဆုံးသတ်သူတိ) မာသုံးခုသာခွင့်ပြုထားရေ်လည်း unchecked syllables တိအတွက်တန်ချိန်ခြောက်လုံးဟိရေ။

ဖော်ပြချက်	ပုံ	ကူးယူ	နမူနာ	Tai Lue script အသစ်	အဓိပ္ပာယ်
မြင့်စွာ	55	á	/káː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	ဇကန်း
မြင့်တက်	၃၅	a᷄	/ka᷄ː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	လားဖို့
နိမ့်မြင့်တက်	၁၃	a᷅	/ka᷅ː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	ဆန်အညွန့်
လဲကျ	၅၁	â	/kâː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	ဖမ်းခံရဖို့
နှစ်လယ်	၃၃	က	/kaː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	ဈီးနှုန်း
အနိမ့်	၁၁	à	/kàː/	Page တမ်းပလိတ်:Script/styles talu.css has no content. တမ်းပလိတ်:Script	စီးပွားရီးလုပ်ဖို့

အောက်ဖော်ပြပါဇယားစွာစစ်ဆီးထားရေ syllables မာအသံထွက်အသံထွက်နှစ်ခုဖြစ်တေ။ ဆိုလိုစွာမှာ glottal stop [ʔ] နန့် [p], [t] နန့် [k] ရို့ဖြစ်ရေ ကြမ်းတမ်းသောအသံများ ဖြင့်အဆုံးသတ်ထားရေပိတ်ထားရေ syllables ။

အသံ	နမူနာ	Phonemic	gloss
မြင့်မားသော	တမ်းပလိတ်:Script	/la᷄k/	ပို့စ်
နှစ်လယ်	တမ်းပလိတ်:Script	/lāk/	ခိုး
မြင့်မားသော	တမ်းပလိတ်:Script	/la᷄ːk/	အရာသူတိနန့်ကွဲပြားခြားနားရေ
နှစ်လယ်	တမ်းပလိတ်:Script	/lāːk/	draɡဆွဲ

ဝေါဟာရ

ထိုင်းနန့် လာအိုနည်းတူ လူးရှမ်းစကားမာ သင်္သကရိုက် နန့် ပါဠိ စကားလုံးတိကို မွီးစပ်အသုံးပြုထားရေ။ ယေဘုယျအနိန်နန့် လူးရှမ်းစကားစွာ အနောက်တောင်ပိုင်းတိုင်မျိုးနွယ်တိအနက်မှ ရှမ်း၊ တိုင်နူးအာ့ရို့နန့် ဝေါဟာရများစွာ တူညီပါရေ။ လူးရှမ်းစကားစွာ (ဝေါဟာရတူစွာ ) မြောက်ပိုင်းထိုင်း (လန်နယွန်းရှမ်း)နန့် ၉၅%၊ ဗဟိုထိုင်းနန့် ၈၆%,၊ ရှမ်းနန့် ၉၃%၊ ဂုံရှမ်းနန့် ၉၅% အသီးသီးတူညီပါရေ။

ยี่สิบ→ᦌᦱᧁ ( /jîː sìp/ → /sâːw/, နှစ်ဆယ်; cf. လာအို: / sáːw /, ထိုင်းထိုင်း: / sāw /)
พูด→ᦀᦴᧉ ( /pʰûːt/ → /ʔu᷅ː/, စကားပြောဖို့; cf. Thai Thai: / ʔu᷇ː /)
ชายพี่→ᦀᦻᧉ ( /pʰîː t͡ɕʰaːj/ → /ʔa᷅ːj/, အစ်ကို၊ cf. လာအို: / ʔâːj /, Thai:: / ʔa᷇ːj /)

ယင်းနည်းပိုင်စကားတိ

တချို့စကားလုံးတိစွာအသံနန့်သာကွာခြာရေ။

หนึ่ง→ᦓᦹᧂᧈ ( /nɯŋ/ ၊ တခု )
หก→ᦷᦠᧅ ( /hók/ ၊ ၆ နှစ်)
เจ็ด→ᦵᦈᧆ ( /t͡ɕét/, ခနစ်)
สิบ→ᦉᦲᧇ ( /síp/, ten)
กิน→ᦂᦲᧃ ( /kín/ စားသောက်ရန် /kín/ )

တချို့စကားလုံးတိစွာအသံတခုနန့်ဆက်စပ်သောအသံတခုနန့်ကွဲပြားရေ။ များစွာရေတွက်နန့်ထိုင်းဘာသာမာကန ဦး /r/ ( /r/ ) စွာ) ( /h/ ) ဖြစ်တေ။ လာအိုနန့်ယွန်းရှမ်းရို့ကဲ့သို့ ဖြစ်တေ။

ร้อน→ᦣᦸᧃᧉ ( /rɔ́n/ → /hɔ̀n/ ၊ အပူ; cf. လာအို: / hɔ̂n /, Thai:: / hɔ́ːn /)
รัก→ᦣᧅᧈ ( /rák/ → /hak/ to love) cf. လာအို: / hāk /, Thai:: / ha᷇k /)
รู้→ᦣᦴᧉ ( /rúː/ → /hùː/ ; သိရန်; cf. လာအို: / hûː /, Thai:: / húː /)

Aspire ဗျည်း (อักษรต่ำ /ʔàk sɔ̌n tàm/ unaspirated ဖြစ်လှာနိမ့်လူတန်းစားဗညျြးအုပျစုထဲမာ:

ประเทศ→ᦘᦰᧈᦑᦵᧆ ( /praʔtʰêːt/ → /pʰaʔtêːt/, နိုင်ငံ; cf. ထိုင်းမြောက်ပိုင်း/pʰa.têːt/)

အရာခြားနားချက်တိ

ให้→ᦣᦹ ( /hâj/ → /hɯ᷅/, ပီးဖို့)

အရွီအတွက်

၁	၂	၃	၄	၅	၆	၇	၈	၉	၁၀	၁၀၀	10,000	100,000	1,000,000
ᦓᦹᧂᧈ	ᦉᦸᧂ	ᦉᦱᧄ	ᦉᦲᧈ	ᦠᦱᧉ	ᦷᦠᧅ	ᦵᦈᧆ	ᦶᦔᧆᧉ	ᦂᧁᧉ	ᦉᦲᧇ	ᦣᦾᧉ	ᦖᦹᧃ	ᦶᦉᧃ	ᦟᧃᧉ
nɯŋ	sɔ́ŋ	sám	ɕi᷄ː	ha᷅ː	hók	t͡ɕét	pɛ᷄t	ka᷅w	ɕíp	hɔ̀i	mɯ᷄n	ɕɛ́n	làn

ကြည့်ရှုပါ

တိုင်နူဘာသာစကား
တိုင်ထံဘာသာစကား

ကိုးကားချက်တိ

↑ လူးရှမ်း at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required)
↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Lu". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.
↑ "Lü. Ethnologue".

DāoShìxūn世勋 刀世勋 : Dǎi-Hàncídiǎn 傣汉词典 ( Dai-Chinese Dictionary ; Kunming, Yúnnánmínzúchūbǎnshè云南 云南民族出版社 2002) ။ ဒေချင့်စွာမာာ Tai Lue အဘိဓာန်ဖြစ်တေ။
Yu Cuirong ( 喻翠荣 ), လူး Meizhen ( 罗美珍 ): Daile-Han cidian 傣仂汉词典 ( Tai Lue - Chinese Dictionary ; Beijing, Minzu chubanshe 2004) ။
Hanna, William J: Dai Lue- အိန်းဂလိချ်အဘိဓာန် ၊ ချင်းမိုင် - ပိုးထည်စာအုပ်တိ။ ၂၀၁၂ ။ ISBN 978-6162150319 ISBN 978-6162150319

ပြင်ပလင့်များ

SeaSite: Tai Lue, ဆောက်လုပ်ဆဲဖြစ်ပါရေ Archived 15 March 2018 at the Wayback Machine.
Omniglot - လူးရှမ်းအရီးအသား
Archived 26 December 2019 at the Wayback Machine.

တမ်းပလိတ်:မြန်မာနိုင်ငံဧ့ ဘာသာစကားတိ

[e18-1] လူးရှမ်း at Ethnologue (18th ed., 2015) (subscription required)

[Glottolog-2] Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Lu". Glottolog 3.0. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History.

[ethnologue-3] "Lü. Ethnologue".

[၁]

[၂]

[၃]