Jump to content

နိုဗင်ဘာ

ဝီကီးပီးဒီးယား က

နိုဗင်ဘာလ (အင်္ဂလိပ်: November၊ အတိုကောက်: Nov.) စွာ ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန် နန့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန် ရို့၏ ဆယ့်တစ်လမြောက်လ ဖြစ်ရေ။ ရက်ပေါင်း ၃၀ ရက် ဟိပြီးကေ အောက်တိုဘာလ နန့် ဒီဇန်ဘာလ ကြားမာ ကျရောက်ရေ။[၁]

November ဆိုရေနာမည်စွာ လက်တင်ဘာသာစကား novem က ဆင်းသက်လာပြီးကေ “ကိုး” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရရေ။ ရှေးရောမပြက္ခဒိန်မာ နှစ်တစ်နှစ်ကို မတ်လ က စတင်ရေကြောင့် နိုဗင်ဘာလစွာ နဝမမြောက်လ ဖြစ်ခရေ။ နောက်ပိုင်း ဇန်နဝါရီလကို နှစ်တစ်နှစ်၏ အစလအဖြစ် သတ်မှတ်လာရေအခါ နိုဗင်ဘာလစွာ ဆယ့်တစ်လမြောက်လ ဖြစ်လာကေလည်း မူလနာမည်ကို ဆက်လက်သုံးစွဲခရေ။[၁]

ရာသီဥတုနန့် ဆက်စပ်မှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ရာသီဥတုဗေဒအရ နိုဗင်ဘာလစွာ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းမာ ဆောင်းဦးရာသီ၏ နောက်ဆုံးလ ဖြစ်ပြီးကေ ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်းမာ နွေဦးရာသီ၏ နောက်ဆုံးလ ဖြစ်ရေ။[၁]

ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဆက်စပ်မှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

နိုဗင်ဘာလစွာ ရိုးရာပြက္ခဒိန်၏ တန်ဆောင်မုန်းလ နန့် ဆက်စပ်လေ့ဟိရေ။ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိကို ဗဟိုပြုကျင်းပရေ တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော် စွာ အများအားဖြင့် နိုဗင်ဘာလမာ ကျရောက်လေ့ဟိရေ။[၂]

ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ရို့၏ ရက်တွက်ပုံ မတူရေကြောင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိနန့် ယင်းလဆိုင်ရာ ပွဲတော်တိ၏ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် နိုဗင်ဘာလနန့် တန်ဆောင်မုန်းလကို ရက်စွဲတူညီရေ လတစ်လတည်းအဖြစ် မယူဆသင့်။

တန်ဆောင်တိုင်မီးထွန်းပွဲ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

တန်ဆောင်တိုင်မီးထွန်းပွဲ စွာ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိကို ဗဟိုပြုပြီးကေ ကျင်းပရေ ဘာသာရီးနန့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်ရေ။ ပွဲတော်ကာလမာ ဘုရားဇာတီတိ၌ ဆီမီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်းနန့် သင်္ကန်းလှူဒါန်းခြင်းတိ ပြုလုပ်ကတ်ရေ။ ဒေသအလိုက် ကျင်းပပုံကွာခြားပြီးကေ မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပွဲနန့် မီးပုံးပျံလွှတ်ပွဲရို့လည်း ပါဝင်လေ့ဟိရေ။[၂]

ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူပွဲ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူပွဲ စွာ ဝါကျွတ်ပြီးနောက် သံဃာတော်တိအား ကထိန်သင်္ကန်းနန့် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ ကပ်လှူရေ ဘာသာရီးအလှူပွဲ ဖြစ်ရေ။ ကထိန်ကပ်လှူနိုင်ရေ ကာလစွာ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိအထိ ဖြစ်ရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် နိုဗင်ဘာလတစ်လလုံးကို ကထိန်ကာလအဖြစ် ပုံသေသတ်မှတ်ထားစွာ မဟုတ်ပေ။[၃]

ကထိန်ပွဲတိမာ အလှူရှင်တိ စုပေါင်းပြီးကေ သင်္ကန်းနန့် အခြားလှူဖွယ်ပစ္စည်းတိကို ပဒေသာပင်တိ၌ ဆင်ယင်လှူဒါန်းကတ်ရေ။ တချို့ဒေသတိမာ အလှူပစ္စည်းတိကို စီတန်းလှည့်လည်ပို့ဆောင်ပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမာ ကပ်လှူပွဲ ကျင်းပကတ်ရေ။[၃]

မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပူဇော်ပွဲ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပူဇော်ပွဲ စွာ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိနန့် ဆက်စပ်ရေ ရိုးရာဘာသာရီးပွဲတစ်မျိုး ဖြစ်ရေ။ သင်္ကန်းကို ညဉ့်တစ်ညဉ့်အတွင်း အချိန်မီရက်လုပ်ပြီးကေ နောက်တစ်နိ မိုးလင်းအချိန်မာ ကပ်လှူပူဇော်နိုင်ရန် စုပေါင်းဆောင်ရွက်ကတ်ရေ။[၃]

ရခိုင်ရိုးရာပွဲတိနန့် ဆက်စပ်မှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

စုပေါင်းအလှူပွဲနန့် ရုပ်ကြီးအက

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ရခိုင်ပြည်မာ သီတင်းကျွတ်နန့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကာလရို့၌ သံဃာတော်တိအား ဆွမ်းနန့် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ စုပေါင်းလှူဒါန်းရေ ရိုးရာဓလေ့ ဟိရေ။ ယင်းအလှူပွဲတိနန့် ဆက်စပ်ရေ ထင်ရှားသည့် ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုတစ်မျိုးစွာ ရုပ်ကြီးအက ဖြစ်ရေ။[၄]

ရုပ်ကြီးအကမာ အမျိုးသားရုပ်ကြီးနန့် အမျိုးသမီးရုပ်ကြီးရို့၏ အတွင်းသို့ ကသူတိ ဝင်ရောက်ပြီးကေ တီးဝိုင်းစည်းချက်နန့်အညီ ကပြကတ်ရေ။ မြို့ရပ်ကွက်တိအတွင်း လှည့်လည်ဖျော်ဖြေရင်း အလှူငွီ ကောက်ခံကတ်ပြီးကေ ရဟိရေ အလှူငွီတိကို သံဃာတော်တိအတွက် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ ဝယ်ယူလှူဒါန်းရန် အသုံးပြုကတ်ရေ။[၄]

စစ်တွေမြို့ ဟိ အတုလမာရဇိန် ပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားဝင်း၌ ကျင်းပရေ သီတင်းကျွတ်နန့် တန်ဆောင်မုန်းကာလ စုပေါင်းအလှူပွဲတိကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားရေ။ ဒေပွဲတိစွာ ရခိုင်ရိုးရာအကနန့် ဘာသာရီးအလှူဒါနရို့ ဆက်စပ်နီရေ ဓလေ့တိ ဖြစ်ရေ။[၄]

အမျိုးသားနိနန့် ဆက်စပ်မှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အမျိုးသားနိ ကို ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် မာ သတ်မှတ်ထားရေ။ ဒေနိစွာ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ်ကို အထိမ်းအမှတ်ပြုရေ နိဖြစ်ရေ။[၅]

အမျိုးသားနိ၏ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲပြီးကေ နိုဗင်ဘာလ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလမာ ကျရောက်နိုင်ရေ။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မာ နိုဗင်ဘာ ၂၁ ရက်၌ ကျရောက်ခရေ။ မူလကျောင်းသားသပိတ်စတင်ခရေ ရက်စွဲမှာ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက် ဖြစ်ရေ။[၆]

နိုင်ငံတကာ အထိမ်းအမှတ်နိတိ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

နိုဗင်ဘာလမာ ကျရောက်ရေ နိုင်ငံတကာအထိမ်းအမှတ်နိနန့် ရက်သတ္တပတ်တချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။[၇]

ရက်စွဲ အထိမ်းအမှတ်နိ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ်
နိုဗင်ဘာ ၂ ရက် သတင်းထောက်တိအပေါ် ကျူးလွန်ရေ ရာဇဝတ်မှုတိအတွက် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်နီမှု အဆုံးသတ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ
နိုဗင်ဘာ ၅ ရက် ကမ္ဘာ့ဆူနာမီ အသိပညာပီးနိ
နိုဗင်ဘာ ၆ ရက် စစ်ပွဲနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိအတွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို အမြတ်ထုတ်ဖျက်ဆီးမှု တားဆီးရီး နိုင်ငံတကာနိ
နိုဗင်ဘာ ၉ ရက်မှ ၁၅ ရက်အထိ နိုင်ငံတကာ သိပ္ပံနန့် ငြိမ်းချမ်းရီး ရက်သတ္တပတ်
နိုဗင်ဘာ ၁၀ ရက် ငြိမ်းချမ်းရီးနန့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးအတွက် ကမ္ဘာ့သိပ္ပံနိ
နိုဗင်ဘာ ၁၄ ရက် ကမ္ဘာ့ဆီးချိုသွီးချိုနိ
နိုဗင်ဘာ ၁၆ ရက် နိုင်ငံတကာ သည်းခံနားလည်မှုနိ
နိုဗင်ဘာ ၁၈ ရက်မှ ၂၄ ရက်အထိ ကမ္ဘာ့ပိုးသတ်ဆီးယဉ်ပါးမှု အသိပညာပီး ရက်သတ္တပတ်
နိုဗင်ဘာ ၁၉ ရက် ကမ္ဘာ့အိမ်သာနိ
နိုဗင်ဘာ ၂၀ ရက် ကမ္ဘာ့အချေတိနိ
နိုဗင်ဘာ ၂၁ ရက် ကမ္ဘာ့ရုပ်မြင်သံကြားနိ
နိုဗင်ဘာ ၂၅ ရက် အမျိုးသမီးတိအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု ပပျောက်ရီး နိုင်ငံတကာနိ
နိုဗင်ဘာ ၂၆ ရက် ကမ္ဘာ့ရေရှည်တည်တံ့ရေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနိ
နိုဗင်ဘာ ၂၉ ရက် ပါလက်စတိုင်းပြည်သူတိနန့် သွီးစည်းညီညွတ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ
နိုဗင်ဘာ ၃၀ ရက် ဓာတုစစ်ပွဲဒဏ်ခံခရသူအားလုံးကို အောက်မေ့သတိရရေ နိ

ရက်စွဲပြောင်းလဲရေ အထိမ်းအမှတ်နိ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ကမ္ဘာ့ဒဿနိကဗေဒနိ ကို နှစ်စဉ် နိုဗင်ဘာလ၏ တတိယမြောက် ကြာသပတေးနိ မာ ကျင်းပရေ။ ယင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲရေ။[၈]


  1. 1 2 3 Time and Date. November: The 11th Month of the Year.
  2. 1 2 Ministry of Hotels and Tourism. Tazaungdaing Festival.
  3. 1 2 3 Myanmar Digital News. The festivals of Tazaungmone. ၁၁ နိုဗင်ဘာ ၂၀၁၉။
  4. 1 2 3 Aung Kyi Moe (Sittway). Big-doll dancing helps keep alive Rakhine traditions. Myanmar Digital News၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉။
  5. ↑ Northern Illinois University, SEAsite. The National Day.
  6. ↑ Myanmar Digital News. Message sent by President U Win Myint on the Commemoration of the 99th Anniversary of National Victory Day. ၂၁ နိုဗင်ဘာ ၂၀၁၉။
  7. ↑ United Nations in Indonesia. List of International Days and Weeks — November.
  8. ↑ UNESCO. World Philosophy Day.