နိုဗင်ဘာ
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
နိုဗင်ဘာလ (အင်္ဂလိပ်: November၊ အတိုကောက်: Nov.) စွာ ဂရီဂေါရီးယန်း ပြက္ခဒိန် နန့် ဂျူလီယန် ပြက္ခဒိန် ရို့၏ ဆယ့်တစ်လမြောက်လ ဖြစ်ရေ။ ရက်ပေါင်း ၃၀ ရက် ဟိပြီးကေ အောက်တိုဘာလ နန့် ဒီဇန်ဘာလ ကြားမာ ကျရောက်ရေ။[၁]
နာမည်ရင်းမြစ်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]November ဆိုရေနာမည်စွာ လက်တင်ဘာသာစကား novem က ဆင်းသက်လာပြီးကေ “ကိုး” လို့ အဓိပ္ပာယ်ရရေ။ ရှေးရောမပြက္ခဒိန်မာ နှစ်တစ်နှစ်ကို မတ်လ က စတင်ရေကြောင့် နိုဗင်ဘာလစွာ နဝမမြောက်လ ဖြစ်ခရေ။ နောက်ပိုင်း ဇန်နဝါရီလကို နှစ်တစ်နှစ်၏ အစလအဖြစ် သတ်မှတ်လာရေအခါ နိုဗင်ဘာလစွာ ဆယ့်တစ်လမြောက်လ ဖြစ်လာကေလည်း မူလနာမည်ကို ဆက်လက်သုံးစွဲခရေ။[၁]
ရာသီဥတုနန့် ဆက်စပ်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရာသီဥတုဗေဒအရ နိုဗင်ဘာလစွာ ကမ္ဘာ့မြောက်ဘက်ခြမ်းမာ ဆောင်းဦးရာသီ၏ နောက်ဆုံးလ ဖြစ်ပြီးကေ ကမ္ဘာ့တောင်ဘက်ခြမ်းမာ နွေဦးရာသီ၏ နောက်ဆုံးလ ဖြစ်ရေ။[၁]
ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဆက်စပ်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]နိုဗင်ဘာလစွာ ရိုးရာပြက္ခဒိန်၏ တန်ဆောင်မုန်းလ နန့် ဆက်စပ်လေ့ဟိရေ။ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိကို ဗဟိုပြုကျင်းပရေ တန်ဆောင်တိုင်ပွဲတော် စွာ အများအားဖြင့် နိုဗင်ဘာလမာ ကျရောက်လေ့ဟိရေ။[၂]
ရိုးရာပြက္ခဒိန်နန့် ဂရီဂေါရီးယန်းပြက္ခဒိန်ရို့၏ ရက်တွက်ပုံ မတူရေကြောင့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိနန့် ယင်းလဆိုင်ရာ ပွဲတော်တိ၏ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် နိုဗင်ဘာလနန့် တန်ဆောင်မုန်းလကို ရက်စွဲတူညီရေ လတစ်လတည်းအဖြစ် မယူဆသင့်။
ရိုးရာဘာသာရီးပွဲတိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]တန်ဆောင်တိုင်မီးထွန်းပွဲ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]တန်ဆောင်တိုင်မီးထွန်းပွဲ စွာ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိကို ဗဟိုပြုပြီးကေ ကျင်းပရေ ဘာသာရီးနန့် ရိုးရာယဉ်ကျေးမှုပွဲတော်တစ်ခု ဖြစ်ရေ။ ပွဲတော်ကာလမာ ဘုရားဇာတီတိ၌ ဆီမီးထွန်းညှိပူဇော်ခြင်းနန့် သင်္ကန်းလှူဒါန်းခြင်းတိ ပြုလုပ်ကတ်ရေ။ ဒေသအလိုက် ကျင်းပပုံကွာခြားပြီးကေ မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပွဲနန့် မီးပုံးပျံလွှတ်ပွဲရို့လည်း ပါဝင်လေ့ဟိရေ။[၂]
ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူပွဲ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ကထိန်သင်္ကန်းကပ်လှူပွဲ စွာ ဝါကျွတ်ပြီးနောက် သံဃာတော်တိအား ကထိန်သင်္ကန်းနန့် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ ကပ်လှူရေ ဘာသာရီးအလှူပွဲ ဖြစ်ရေ။ ကထိန်ကပ်လှူနိုင်ရေ ကာလစွာ သီတင်းကျွတ်လပြည့်ကျော် ၁ ရက်မှ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိအထိ ဖြစ်ရေ။ ယင်းချင့်ကြောင့် နိုဗင်ဘာလတစ်လလုံးကို ကထိန်ကာလအဖြစ် ပုံသေသတ်မှတ်ထားစွာ မဟုတ်ပေ။[၃]
ကထိန်ပွဲတိမာ အလှူရှင်တိ စုပေါင်းပြီးကေ သင်္ကန်းနန့် အခြားလှူဖွယ်ပစ္စည်းတိကို ပဒေသာပင်တိ၌ ဆင်ယင်လှူဒါန်းကတ်ရေ။ တချို့ဒေသတိမာ အလှူပစ္စည်းတိကို စီတန်းလှည့်လည်ပို့ဆောင်ပြီးနောက် သက်ဆိုင်ရာဘုန်းတော်ကြီးကျောင်းမာ ကပ်လှူပွဲ ကျင်းပကတ်ရေ။[၃]
မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပူဇော်ပွဲ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]မသိုးသင်္ကန်းရက်လုပ်ပူဇော်ပွဲ စွာ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်နိနန့် ဆက်စပ်ရေ ရိုးရာဘာသာရီးပွဲတစ်မျိုး ဖြစ်ရေ။ သင်္ကန်းကို ညဉ့်တစ်ညဉ့်အတွင်း အချိန်မီရက်လုပ်ပြီးကေ နောက်တစ်နိ မိုးလင်းအချိန်မာ ကပ်လှူပူဇော်နိုင်ရန် စုပေါင်းဆောင်ရွက်ကတ်ရေ။[၃]
ရခိုင်ရိုးရာပွဲတိနန့် ဆက်စပ်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]စုပေါင်းအလှူပွဲနန့် ရုပ်ကြီးအက
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရခိုင်ပြည်မာ သီတင်းကျွတ်နန့် တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကာလရို့၌ သံဃာတော်တိအား ဆွမ်းနန့် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ စုပေါင်းလှူဒါန်းရေ ရိုးရာဓလေ့ ဟိရေ။ ယင်းအလှူပွဲတိနန့် ဆက်စပ်ရေ ထင်ရှားသည့် ရိုးရာဖျော်ဖြေမှုတစ်မျိုးစွာ ရုပ်ကြီးအက ဖြစ်ရေ။[၄]
ရုပ်ကြီးအကမာ အမျိုးသားရုပ်ကြီးနန့် အမျိုးသမီးရုပ်ကြီးရို့၏ အတွင်းသို့ ကသူတိ ဝင်ရောက်ပြီးကေ တီးဝိုင်းစည်းချက်နန့်အညီ ကပြကတ်ရေ။ မြို့ရပ်ကွက်တိအတွင်း လှည့်လည်ဖျော်ဖြေရင်း အလှူငွီ ကောက်ခံကတ်ပြီးကေ ရဟိရေ အလှူငွီတိကို သံဃာတော်တိအတွက် လှူဖွယ်ပစ္စည်းတိ ဝယ်ယူလှူဒါန်းရန် အသုံးပြုကတ်ရေ။[၄]
စစ်တွေမြို့ ဟိ အတုလမာရဇိန် ပြည်လုံးချမ်းသာဘုရားဝင်း၌ ကျင်းပရေ သီတင်းကျွတ်နန့် တန်ဆောင်မုန်းကာလ စုပေါင်းအလှူပွဲတိကိုလည်း မှတ်တမ်းတင်ဖော်ပြထားရေ။ ဒေပွဲတိစွာ ရခိုင်ရိုးရာအကနန့် ဘာသာရီးအလှူဒါနရို့ ဆက်စပ်နီရေ ဓလေ့တိ ဖြစ်ရေ။[၄]
အမျိုးသားနိနန့် ဆက်စပ်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]မြန်မာနိုင်ငံ ၏ အမျိုးသားနိ ကို ရိုးရာပြက္ခဒိန်အရ တန်ဆောင်မုန်းလပြည့်ကျော် ၁၀ ရက် မာ သတ်မှတ်ထားရေ။ ဒေနိစွာ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်ကျောင်းသားသပိတ်ကို အထိမ်းအမှတ်ပြုရေ နိဖြစ်ရေ။[၅]
အမျိုးသားနိ၏ အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲပြီးကေ နိုဗင်ဘာလ သို့မဟုတ် ဒီဇင်ဘာလမာ ကျရောက်နိုင်ရေ။ ဥပမာအားဖြင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်မာ နိုဗင်ဘာ ၂၁ ရက်၌ ကျရောက်ခရေ။ မူလကျောင်းသားသပိတ်စတင်ခရေ ရက်စွဲမှာ ၁၉၂၀ ပြည့်နှစ် ဒီဇင်ဘာ ၅ ရက် ဖြစ်ရေ။[၆]
နိုင်ငံတကာ အထိမ်းအမှတ်နိတိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]နိုဗင်ဘာလမာ ကျရောက်ရေ နိုင်ငံတကာအထိမ်းအမှတ်နိနန့် ရက်သတ္တပတ်တချို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ရေ။[၇]
| ရက်စွဲ | အထိမ်းအမှတ်နိ သို့မဟုတ် ရက်သတ္တပတ် |
|---|---|
| နိုဗင်ဘာ ၂ ရက် | သတင်းထောက်တိအပေါ် ကျူးလွန်ရေ ရာဇဝတ်မှုတိအတွက် ပြစ်ဒဏ်ကင်းလွတ်နီမှု အဆုံးသတ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၅ ရက် | ကမ္ဘာ့ဆူနာမီ အသိပညာပီးနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၆ ရက် | စစ်ပွဲနန့် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိအတွင်း သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို အမြတ်ထုတ်ဖျက်ဆီးမှု တားဆီးရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၉ ရက်မှ ၁၅ ရက်အထိ | နိုင်ငံတကာ သိပ္ပံနန့် ငြိမ်းချမ်းရီး ရက်သတ္တပတ် |
| နိုဗင်ဘာ ၁၀ ရက် | ငြိမ်းချမ်းရီးနန့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရီးအတွက် ကမ္ဘာ့သိပ္ပံနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၁၄ ရက် | ကမ္ဘာ့ဆီးချိုသွီးချိုနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၁၆ ရက် | နိုင်ငံတကာ သည်းခံနားလည်မှုနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၁၈ ရက်မှ ၂၄ ရက်အထိ | ကမ္ဘာ့ပိုးသတ်ဆီးယဉ်ပါးမှု အသိပညာပီး ရက်သတ္တပတ် |
| နိုဗင်ဘာ ၁၉ ရက် | ကမ္ဘာ့အိမ်သာနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၂၀ ရက် | ကမ္ဘာ့အချေတိနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၂၁ ရက် | ကမ္ဘာ့ရုပ်မြင်သံကြားနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၂၅ ရက် | အမျိုးသမီးတိအပေါ် အကြမ်းဖက်မှု ပပျောက်ရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၂၆ ရက် | ကမ္ဘာ့ရေရှည်တည်တံ့ရေ သယ်ယူပို့ဆောင်ရီးနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၂၉ ရက် | ပါလက်စတိုင်းပြည်သူတိနန့် သွီးစည်းညီညွတ်ရီး နိုင်ငံတကာနိ |
| နိုဗင်ဘာ ၃၀ ရက် | ဓာတုစစ်ပွဲဒဏ်ခံခရသူအားလုံးကို အောက်မေ့သတိရရေ နိ |
ရက်စွဲပြောင်းလဲရေ အထိမ်းအမှတ်နိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ကမ္ဘာ့ဒဿနိကဗေဒနိ ကို နှစ်စဉ် နိုဗင်ဘာလ၏ တတိယမြောက် ကြာသပတေးနိ မာ ကျင်းပရေ။ ယင်းကြောင့် အင်္ဂလိပ်ရက်စွဲစွာ နှစ်အလိုက် ပြောင်းလဲရေ။[၈]
ကိုးကားချက်တိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]- 1 2 3 Time and Date. November: The 11th Month of the Year.
- 1 2 Ministry of Hotels and Tourism. Tazaungdaing Festival.
- 1 2 3 Myanmar Digital News. The festivals of Tazaungmone. ၁၁ နိုဗင်ဘာ ၂၀၁၉။
- 1 2 3 Aung Kyi Moe (Sittway). Big-doll dancing helps keep alive Rakhine traditions. Myanmar Digital News၊ ၈ အောက်တိုဘာ ၂၀၁၉။
- ↑ Northern Illinois University, SEAsite. The National Day.
- ↑ Myanmar Digital News. Message sent by President U Win Myint on the Commemoration of the 99th Anniversary of National Victory Day. ၂၁ နိုဗင်ဘာ ၂၀၁၉။
- ↑ United Nations in Indonesia. List of International Days and Weeks — November.
- ↑ UNESCO. World Philosophy Day.