Jump to content

ပါစိတ်

ဝီကီးပီးဒီးယား က

ပါစိတ် (ပါဠိ: ပါစိတ္တိယ; Pācittiya ) စွာ ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာရှိ ဝိနည်းငါးကျမ်းထဲက ဒုတိယမြောက်ကျမ်းစာဖြစ်ရေ။[၁] ဝိနည်းပိဋကတ်ကို သင်္ဂါယနာတင်သောပုံစံနန့် ဘိက္ခုဝိဘင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်း၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝဂ်၊ ပရိဝါ ဆိုပနာ ပိုင်းခြားပြီး ကျမ်းစာအနိန်နန့် ပါရာဇိကဏ်၊ ပါစိတ်၊ မဟာဝဂ်၊ စူဠဝါ၊ ပရိဝါ ဆိုပနာ ပိုင်းခြာထားကတ်ရေ။ ပါလေ့ဠိတော်ကျမ်းကို ဘိက္ခုဝိဘင်းမှ ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စရေအပိုင်းကြီး လေးပိုင်း၊ ဘိက္ခုနီဝိဘင်းမှ အပိုင်းအားနုန်းကို ပေါင်းစပ်၍ ပါစိတ်ကျမ်း (သို့) ပါစိတ္တိယကျမ်းအဖြစ် ဖွဲ့စည်းထားရေ။ ယင်းအတွက်နန့် ဒေကျမ်းတွင် ရဟန်းရို့ကျင့်သုံးလိုက်နာရရေ (၂၂၇) သိက္ခာပုဒ်တိထဲက တဝီအလပ်ပါဟိပြီး ဘိက္ခုနီခေါ် ရဟန်းမတိအတွက် ဝိနည်းစည်းကမ်း (၃၁၁) (သို့) (၃၀၄) သိက္ခာပုဒ်တိလေ့ ပါဟိရေ။[]

ဒေကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)ရို့အတွက် ပါစိတ္တိယကဏ္ဍ-ကုသိုလ်စိတ်မှသယိုင်းကျစီတတ်ရေ သိက္ခာပုဒ်အမျိုးအစား (၉၂) မျိုးနန့် ပါဋိဒေသနီယကဏ္ဍ၊ သေခိယကဏ္ဍရို့ပါဝင်ရေ။ ဒေ ကျမ်းတွင် ရဟန်းယောင်္ကျား(ဘိက္ခု)တိအတွက် စည်းမျိုင်းတိနန့် နောက်ပိုင်းတွင် ရဟန်းမ(ဘိက္ခုနီ)ရို့အတွက် စည်းမျိုင်းတိ ပါဝင်ရေ။

ဒေကျမ်းစွာ စာပီဗဟုသုတယှာဖွီလိုသူတိအနိန်နန့် စိကေသျှေ ပျင်းရိငြီးငွိ့ဖွယ်ကောင်းရေ်လည်း တချို့သိက္ခာပုဒ်တိ ဖြစ်ပေါ်လှာရခြင်း၏ နောက်ခံအကြောင်းရင်းကို လိ့လာရရေအခါ မြတ်စွာဘုရားသျှင်လက်ထက်တော်အခါက ရဟန်းတော်တိနန့် လူဒါယကာရို့၏ ဆက်ဆံရီးအခြီအနီ တစိတ်တဒေသကိုကေလိ့ကောင်း၊ ရဟန်းတိနန့်ရဟန်းမရို့၏ ဆက်ဆံရီးအခြီအနီတိကိုလိ့ကောင်း လိ့လာအရိပ်ချနှိုင်ရေ။

အစေလကဝဂ်လာ၊ အစေလကသိက္ခာပုဒ်နန့် သဘောဇနသိက္ခာပုဒ်ရို့ဖြစ်ပေါ်လှာရခြင်း၏အကြောင်းကို ဖတ်ရှုရရေအခါ မထေရ်မြတ်အသျှင်အာနန္ဒာနန့် အသျှင်ဥပနန္ဒရို့၏ လူမှုရီးဒုက္ခတိကို စာနာ၊ နားလည်ရလီရေ။ မြတ်စွာဘုရားသျှင်၏အမိန့်တော်ဖြင့် မထေရ်မြတ်အသျှင်အာနန္ဒာစွာ စားကတ်ွင်းစားရို့အား ဆွမ်းကျန်ကွမ်း ကျန်တိပီးဝီခရေ။ မထေရ်လည်း ပရိဗိုဇ်မတစ်ယောက်အား မုန့်နှစ်ခုကို တစ်ခုအမှတ်အဖြစ်ဖြင့် ပေးမိအတွက်နန့် ပရိဗိုဇ်မနန့်နစပ်ခံရရေဒုက္ခနန့် ရာဂစိတ်ဖြင့် ယစ်နိန်ရေ မြိတ်ဆွီဒါယကာအိမ်သို့ ဆွမ်းခံကြွမိရာမှာ ဆွမ်းလောင်းပြီးရေအခါ အတင်းပြန်ကြွခိုင်းနိန်ရေ ဒါယကာနန့် ယောင်္ကျား၏အခြီအနီကို အရိပ်ကျသောဒါယိကာမက အတင်းတားနီရာ အသျှင်ဥပနန္ဒမှာ ထိုင်ရမလို၊ ထရမလိုဖြိုက်နီသော မထေရ်မြတ်ရို့၏ အစားတစ်လုပ်၊ ဒုက္ခထုပ်ရို့ကို စာနားနားလည် ရရေ။

နောက်ပိုင်း သေခိယသိက္ခာပုဒ်တချို့မှာ ရဟန်းတော်တိရာမက လူပုဂ္ဂိုလ်တိအနိန်နန့်လည်း လိုက်နာသင့်ရေသိက္ခာပုဒ်တိ ဖြစ်ရေ။ လူကြီးလူကောင်းပီသစွာ လားလာနီထိုင်မှုနန့်အစား အသောက် ဆိုင်ရာ ယိုင်ကျေးမှုတိကို ထွတ်ထွတ်ချွတ်ချွတ်ပညတ်ထားရီမာ အားကျနည်းယူဖွယ် ကောင်းလှရေ။

ရဟန်းတော်ရို့၏ “နှစ်ရာ့နှစ်ဆယ်၊ ခုနှစ်သွယ်” သော သိက္ခာပုဒ်အားနူံး အထက်ပါနှစ်ကျမ်းလုံးတွင် ပါဝင်ဖွဲ့စည်းထားရီကို တွိရ ပေမည်။ ဒေရဟန်းတော်ရို့၏သိက္ခာပုဒ်တိနန့်ပတ်သက်ပနာ (၂၂၇)ပုဒ် ဟိရေဟု လက်ခံထားကတ်ကေလေ့ အင်္ဂုတ္တရနိကာယ်၊ တိကနိပါတ်၊ သမဏဝဂ်၊ ဝဇ္ဇီပုတ္တသုတ်၌ “အသျှင်ဘုရားရို့ ! တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်ရို့ကို ရွတ်ဆိုကေအချိန်တန်ပါယာ” ဆိုရေစကားရပ်နန့် မိလိန္ဒပဥှာကျမ်း၊ အနဝသေသသိက္ခာပဒပဉှာ၌ “ရဟန်းကောင်းဟူစွာ တစ်ရာ့ငါးဆယ်သော သိက္ခာပုဒ်ရို့မာ တမွတ်ချင်းသူ” အစဟိရေ စကားရပ်ရို့ကိုထောက်ဆ၍ “မူလကသိက္ခာပုဒ် အရီအတွက်မှာ (၁၅၀)သာရှိယပြီးနောက်ပိုင်းမှ သေခိယသိက္ခာပုဒ်(၇၅)ပုဒ်ကို ထည့်သွင်း၍ (၂၂၇)ပုဒ် ဖြိုက်လှာရေ” ဟုယူဆသော သုတေသီပညာသျှင်တိလည်းဟိသိမ့်ရေ။ အဋ္ဌကထာဆြာ၊ အသျှင်မဟာဗုဒ္ဓဃောသ၏အဆိုရမူ အင်္ဂုတ္တိုရ်၊ တိကနိပါတ်လာစကားရပ်ကို “ထိုအချိန်က သိက္ခာပုဒ်ပေါင်း (၁၅၀)သာ ဟိပြီးကေ ယင်းပိုင်ဆိုကတ်ောင်း” ဖြီယှင်းချက်ထုတ်ထားရေ။ ယဂေလဲ့ အထက်ပါ ဖြီယှင်းချက်စွာ လက်ခံနှိုင်စရာအကြောင်းဟိကေလေ့ ဘုရားသျှင် ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီးကာလအတန်ကြာမှ ဗုဒ္ဓစာပီအတွင်းမာကိုဝင်ရောက်လှာသော မိလိန္ဒပဉှာကျမ်း၌လည်း သိက္ခာပုဒ် (၁၅၀)ဟုသာ ဆိုထားခြင်းမာလေ့သော့ ပညာသျှင်တိအနိန်နန့် သုတေသနပြုဖွယ်ကောင်းလှရေ။

ပါစိတ္တိယပါဠိကျမ်းနောက်ပိုင်းတွင် အမျိုးသမီးရဟန်း(ဘိက္ခုနီ) ရို့အတွက် သတ်မှတ်ပြဋ္ဌာန်းထားသော သိက္ခာပုဒ်တိကို ပြဆိုထားရေ။ သိက္ခာပုဒ်တိကို ဒေကျမ်းတွင် ထည့်သွင်းအသိမှတ်ပြုထားသိမ့်ကေလည်း လက်ဟိရဟန်းတော်ရို့၏ အယူဆအနိန်နန့်မူ မြတ်စွာဘုရားသျှင်ပရိနိဗ္ဗာန်စံပြီး နှစ်ပေါင်းလေးရာကျော်ငါးရာခန့်ကပင် ဘိက္ခုနီသာသနာ ကွယ်ခပြီးဖြိုက်ေကြာင်း လက်ခံထားကတ်ရေ။ အမျိုးသမီးရဟန်းတော်တိ လိုက်နာရရေ စည်းကမ်းတိစွာ အမျိုးသားရဟန်းတော်တိထက် ပိုပြီးကေများပြားကြောင်းကိုလဲ့ တွိ့ဟိရရေ။[]

ဘိက္ခု နန့် ဘိက္ခုနီ ဝိနည်းနှိုင်းယှဉ်ချက်

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ဘိက္ခုနီဆိုင်ရာ ဝိနည်းတိမာ ဘိက္ခုဝိနည်းက အများစုပါဝင်ပြီး အတိုးအလျှော့စည်းမျိုင်းတိမာ အောက်ပါအတိုင်းဖြိုက်၏။[]

ဝိနည်းစည်းကမ်း ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီ
ပါရာဇိက
သံဃာဒိသိသ် ၁၃ ၁၇
အနိယတ 0
နိဿဂ္ဂိယပါစိတ် ၃၀ ၃၀
သုဒ္ဓပါစိတ် ၉၂ ၁၆၆
ပါဋိဒေသနီ
သေခိယ ၇၅ ၇၅
အဓိကရဏသမထ
အားနှုံး ၂၇၇ ၃၁၁

ဤ၌ ဘိက္ခုရို့အတွက် ဘိက္ခုဝိဘင်းက ပါစိတ္တိယ၊ ပါဋိဒေသနီ၊ သေခိယ၊ အဓိကရဏသမထ စ‌ရေပိုင်းကြီး လေးပိုင်းကိုဖော်ပြထား၏။

စိုင် သိက္ခာပုဒ်အမည် No ဝိနည်းပညတ်
မုသာဝါဒသိက္ခာပုဒ် ၅၀ မုသားမပြောရ။
ဩမသဝါဒသိက္ခာပုဒ် ၅၁ မဆဲရ။
ပေသုညသိက္ခာပုဒ် ၅၂ ကုန်းမတိုက်ရ။
ပဒသောဓမ္မသိက္ခာပုဒ် ၅၃ လူ ၊ သာမဏေနန့် ပုဒ်ပြိုင်စာမချရ။
သဟသေယျသိက္ခာပုဒ် ၅၄ တစ်ကျောင်းတည်း၌လူ ၊ သာမဏေနန့် (၃)ညဉ့်ထက် မအိပ်ရ။
ဒုတိယသဟသေယျသိက္ခာပုဒ် ၅၅ မာတုဂါမနန်ြ တစ်ကျောင်းတည်းမအိပ်ရ။
ဓမ္မဒေသနာသိက္ခာပုဒ် ၅၆ မာတုဂါမနန့် နှစ်ယောက်ချင်း(၆) ခွန်းထက် မဟောရ။
ဘူတာရောစနသိက္ခာပုဒ် ၅၇ မိမိရသော ဈာန်၊မဂ်၊ဖိုလ်ကို လူ၊သာမဏေအား မပြောရ။
ဒုဋ္ဌုလ္လာရောစနသိက္ခာပုဒ် ၅၈ ရဟန်းတစ်ပါး၏ သံဃဒိသိသ်ကို လူ၊သာမဏေအား မပြောရ။
၁၀ ပထဝီခဏနသိက္ခာပုဒ် ၅၉ မြီကိုမတူးရ။
၁၁ ဘူတဂါမသိက္ခာပုဒ် ၆၀ သစ်ပင်မခုတ်ရ။
၁၂ အညဝါဒကသိက္ခာပုဒ် ၆၁ ရဟန်းတပါးမီးစွာကို ပြန်မပြောဘဲ မနိန်ရ။
၁၃ ဥဇ္ဈာပနကသိက္ခာပုဒ် ၆၂ သမ္မုတိရသောရဟန်းကို မရှုတ်ချအပ်။
၁၄ ပဌမသေနာသနသိက္ခာပုဒ် ၆၃ သံဃိကညောင်းစောင်းကို အပြင်မှာမထားအပ်။
၁၅ ဒုတိယသေနာသနသိက္ခာပုဒ် ၆၄ သံဃိကအိပ်ရာကို အထဲမှာမထားဘဲ မလားရ။
၁၆ အနုပခဇ္ဇသိက္ခာပုဒ် ၆၅ သံဃိကကျောင်း၌ အိပ်နိန််သောရဟန်းကို နှိုး၍ မအိပ်ရ။
၁၇ နိက္ကဍ္ဎနသိက္ခာပုဒ် ၆၆ သံဃိကကျောင်းမှ အမျက်ထွက်၍ နှင်မထုတ်ရ။
၁၈ ဝေဟာသကုဋိသိက္ခာပုဒ် ၆၇ စို့မရိုက်သော ညောင်စောင်းကို မထိုင်ရ။
၁၉ မဟလ္လကဝိဟာရသိက္ခာပုဒ် ၆၈ စိမ်းစိုသော ကောက်ပဲမရှိရာ၌ အမိုးသုံးဆင့်ထက်ပို၍ အင်္ဂတေ မကျံရ။
၂၀ သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ် ၆၉ ပိုးရှိသော ရီကို မြေပေါ်၊မြက်ပေါ်သို့ မသွန်ရ။
၂၁ ဩဝါဒသိက္ခာပုဒ် ၇၀ သမ္မုတိမရဘဲနန့်ရဟန်းမအား မဆုံးမရ။
၂၂ အတ္ထင်္ဂတသိက္ခာပုဒ် ၇၁ သမ္မုတိရသော်လည်းနီဝင်ကေ မဆုံးမရ။
၂၃ ဘိက္ခုနုပဿယသိက္ခာပုဒ် ၇၂ မနာဖျားဘဲ ရဟန်းမရို့၏ ကျောင်းသို့ လား၍ မဆုံးမအပ်။
၂၄ အာမိသသိက္ခာပုဒ် ၇၃ ရဟန်းမရို့အား ဆုံးမသော မထေရ်ကြီးရို့ကို မကဲ့ရဲ့အပ်။
၂၅ စီဝရဒါနသိက္ခာပုဒ် ၇၄ ရဟန်းမကို သင်္ကန်းမပီးအပ်။
၂၆ စီဝရသိဗ္ဗနသိက္ခာပုဒ် ၇၅ ရဟန်းမကို သင်္ကန်းချုပ်မပီးရ။
၂၇ သံဝိဓာနသိက္ခာပုဒ် ၇၆ ရဟန်းမနန့်တိုင်ပင်၍ ခရီးမလားရ။
၂၈ နာဝါဘိရုဟနသိက္ခာပုဒ် ၇၇ ရဟန်းမနန့်တိုင်ပင်၍ လှီမစီးရ။
၂၉ ပရိပါစိတသိက္ခာပုဒ် ၇၈ ရဟန်းမ စီစဉ်သောဆွမ်း မစားရ။
၃၀ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ် ၇၉ အမျိုးသမီးနန့်နှစ်ယောက်ချင်း မနိန်ရ။
၃၁ အာဝသထပိဏ္ဍသိက္ခာပုဒ် ၈၀ ဧည့်သည်အတွက်ဆွမ်းကို တစ်ကြိမ်ထက်ပို၍မစားရ။
၃၂ ဂဏဘောဇနသိက္ခာပုဒ် ၈၁ ရဟန်း(၄)ပါး ထိုင်နိန်ရေအခါ၌ ထမင်းစားဖိတ်ကေ မစားရ။
၃၃ ပရမ္ပရဘောဇနသိက္ခာပုဒ် ၈၂ ရှီးဦးဒါယကာ၏ ဆွမ်းကို မစားဘဲ နောက်ဆွမ်းကို မစားရ။
၃၄ ကာဏမာတုသိက္ခာပုဒ် ၈၃ လက်ဆောင်မုန့်တိ သုံးသပိတ်ထက် ပိုအလှူမခံရ။
၃၅ ပထမပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ် ၈၄ စားနီတုန်း ဆွမ်း၊ ခဲဖွယ်ဘောဇဉ်ရို့ကို ပယ်ကေ နောက်ထပ်မစားရ။
၃၆ ဒုတိယပဝါရဏာသိက္ခာပုဒ် ၈၅ ပဝါရိတ်သင့်သော ရဟန်းအား စွပ်စွဲလို၍ ဆွမ်းစားမဖိတ်ရ။
၃၇ ဝိကာလဘောဇနသိက္ခာပုဒ် ၈၆ နီလွဲသောအခါ ညစာမစားရ။
၃၈ သန္နိဓိကာရကသိက္ခာပုဒ် ၈၇ သိုမှီးထား၍ ဘောဇဉ်ကို မစားရ။
၃၉ ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပုဒ် ၈၈ မနာမဖျားဘဲ မွန်မြတ်သောဘောဇဉ်ကို တောင်းမစားရ။
၄၀ ဒန္တပေါနသိက္ခာပုဒ် ၈၉ အကပ်မခံဘဲ ဇာကိုမျှမစားရ။
၄၁ အစေလကသိက္ခာပုဒ် ၉၀ ပရိဗိုရ်ကို ဘောဇဉ်မပီးရ။
၄၂ ဥယျောဇနသိက္ခာပုဒ် ၉၁ ဆွမ်းခံရာ၌ မာတုဂါမနန့် စကားပြောလို၍ အဖော်ရဟန်းကို ပြန်မလွှတ်ရ။
၄၃ သဘောဇနသိက္ခာပုဒ် ၉၂ အကြင်လင်မယား အခန်း၌ မနိန်ရ။
၄၄ ရဟောပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ် ၉၃ မျက်စိကွယ်ရာ၌ မိန်းမနန့် နှစ်ယောက်ချင်း မနိန်ရ။
၄၅ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပုဒ် ၉၄ နားကွယ်ရာမှ မိန်းမနန့် နှစ်ယောက်ချင်း မနိန်ရ။
၄၆ စာရိတ္တသိက္ခာပုဒ် ၉၅ ဆွမ်းစားပင့်ဖိတ်သော အိမ်မှတပါး အခြားအိမ်သို့ မလှည့်ရ။
၄၇ မဟာနာမသိက္ခာပုဒ် ၉၆ ဆေးပစ္စည်းကို ဖိတ်ကြားထားသည်ထက် လွန်၍ မတောင်းရ။
၄၈ ဥယျုတ္တသေနာသိက္ခာပုဒ် ၉၇ အင်္ဂါ(၄)ပါးရှိသော စစ်ဒရိန်းပြရာသို့ လား၍ မကြည့်ရ။
၄၉ သေနာဝါသသိက္ခာပုဒ် ၉၈ အကြောင်းရှိ၍ စစ်မြေပြင်သို့ လားသော် (၇)ရက်ထက် မလွန်ရ။
၅၀ ဥယျောဓိကသိက္ခာပုဒ် ၉၉ စစ်ဆင်ရာအရပ်သို့ မလားရ။
၅၁ သုရာပါနသိက္ခာပုဒ် ၁၀၀ ယစ်မျိုးငါးပါး မသောက်ရ။
၅၂ အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပုဒ် ၁၀၁ ရဟန်းချင်း ချိုင်းထိုး မကျီစားရ။
၅၃ ဟသဓမ္မသိက္ခာပုဒ် ၁၀၂ ရေထဲမှာ မကစားရ။
၅၄ အနာဒရိယသိက္ခာပုဒ် ၁၀၃ သိက္ခာကြီး၊ဝါတော်ကြီးကို မရိုမသေမနိန်ရ။
၅၅ ဘိံသာပနသိက္ခာပုဒ် ၁၀၄ ရဟန်းချင်း မလှန့် မခြောက်ရ။
၅၆ ဇောတိကသိက္ခာပုဒ် ၁၀၅ ရဟန်းစွာ မနာမဖျားဘဲ မီးမမွေးရ။
၅၇ နှာနသိက္ခာပုဒ် ၁၀၆ မဇ္ဈိမဒေသ၌နေသော ရဟန်းစွာ(၁၅)ရက်တစ်ကြိမ် ရေချိုးရဖို့။
၅၈ ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပုဒ် ၁၀၇ ဗိန္ဓုမထိုးဘဲ သင်္ကန်းမဝတ်ရ။
၅၉ ဝိကပ္ပနသိက္ခာပုဒ် ၁၀၈ ဝိကပ္ပနပြုသည့် သင်္ကန်းကို ဝိကပ္ပနမပြန်ဘဲ မသုံးရ။
၆၀ စီဝရအပနိဓာနသိက္ခာပုဒ် ၁၀၉ ပရိက္ခရာရှစ်ပါးကို မဝှက်ရ ၊ မကစပ်ရ။
၆၁ သဉ္စိစ္စသိက္ခာပုဒ် ၁၁၀ ပိုး၊တိရစ္ဆာန်ရို့ကို မသတ်ရ။
၆၂ သပ္ပါဏကသိက္ခာပုဒ် ၁၁၁ ပိုးရှိသော ရေကို မသောက်ရ။
၆၃ ဥက္ကောဋနသိက္ခာပုဒ် ၁၁၂ ငြိမ်းအေးပြီးသော အဓိကရုဏ်းကို မချောက်ချားစီရ။
၆၄ ဒုဋ္ဌုလ္လသိက္ခာပုဒ် ၁၁၃ ရဟန်းတစ်ပါး၏ သံဃဒိသိသ်အာပတ်ကို မဖုံးကွယ်ရ။
၆၅ ဦနဝီသတိဝဿသိက္ခာပုဒ် ၁၁၄ အသက်(၂၀)မပြည့်သောသူအား ရဟန်းမခံစီရ။
၆၆ ထေယျသတ္ထသိက္ခာပုဒ် ၁၁၅ ခိုးသား၊ဓားပြနန့် တိုင်ပင်၍ ခရီးမလားရ။
၆၇ သံဝိဓာနသိက္ခာပုဒ် ၁၁၆ အမျိုးသမီးရို့နန့် တိုင်ပင်၍ ခရီးမလားရ။
၆၈ အရိဋ္ဌသိက္ခာပုဒ် ၁၁၇ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒရို့ကို မယူရ။
၆၉ ဥက္ခိတ္တသမ္ဘောဂသိက္ခာပုဒ် ၁၁၈ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကိုမစွန့်၍ နှင်ထုတ်အပ်သောရဟန်းနန့် ဓမ္မသမ္ဘောဂ၊ အာဝါသ,သမ္ဘောဂ မပြုရ။
၇၀ ကဏ္ဍကသိက္ခာပုဒ် ၁၁၉ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကိုမစွန့်၍ နှင်ထုတ်အပ်သော သာမဏေနန့် ဓမ္မသမ္ဘောဂ၊ အာဝါသ,သမ္ဘောဂ မပြုရ။
၇၁ သဟဓမ္မိကသိက္ခာပုဒ် ၁၂၀ ဝိမည်းဓိုရ်ရို့၏ စကားကို ရိုသေစွာ နားထောင်ရဖို့။
၇၂ ဝိလေခနသိက္ခာပုဒ် ၁၂၁ သိက္ခာပုဒ်ရို့ကို မကဲ့ရဲ့ရ။
၇၃ မောဟနသိက္ခာပုဒ် ၁၂၂ ပါတိမောက်ပြရာ၌ ပြောင်လှောင်မှုမပြုရ။
၇၄ ပဟာရသိက္ခာပုဒ် ၁၂၃ ရဟန်းချင်း မရိုက်နှက်ရ။
၇၅ တလသတ္တိကသိက္ခာပုဒ် ၁၂၄ ရဟန်းကို လက်နန့်မရွယ်ရ။
၇၆ အမူလကသိက္ခာပုဒ် ၁၂၅ လူ ၊ သာမဏေရို့ကိုလည်း မရိုက်နှက်ရ။
၇၇ သဉ္စိစ္စသိက္ခာပုဒ် ၁၂၆ ရဟန်းကို နှလုံးမသာအောင်မပြောရ။
၇၈ ဥပဿုတိသိက္ခာပုဒ် ၁၂၇ ရဟန်းချင်း ရန်ဖြစ်နီစွာကိုချောင်း၍ နားမထောင်ရ။
၇၉ ကမ္မပဋိဗာဟနသိက္ခာပုဒ် ၁၂၈ ဆန္ဒမဲပီးပြီး မကဲ့ရဲ့ရ။
၈၀ ဆန္ဒံအဒတွာဂမနသိက္ခာပုဒ် ၁၂၉ ဝိနည်းကံကို ဆန္ဒမပီးဘဲ မလားရ။
၈၁ ဒုဗ္ဗလသိက္ခာပုဒ် ၁၃၀ တိုင်ပင်၍ သင်္ကန်းပီးပြီးမှမကဲ့ရဲ့ရ။
၈၂ ပရိဏာမနသိက္ခာပုဒ် ၁၃၁ သံဃာအား ညီညွတ်ပြီးသောလာဘ်ကို ပုဂ္ဂိုလ်သို့ မညွတ်စီရ။
၈၃ အန္တေပုရသိက္ခာပုဒ် ၁၃၂ မင်း၊မိဖုရား အိပ်ခန်းထဲသို့ မဝင်ရ။
၈၄ ရတနသိက္ခာပုဒ် ၁၃၃ ကျောင်းအရံအပြင်ဘက် ရတနာကို မကောက်ရ။
၈၅ ဝိကာလဂါမပ္ပဝိသနသိက္ခာပုဒ် ၁၃၄ ထင်ရှားရှိသောရဟန်းကို မပန်ကြားဘဲ နိန်လွဲ ရွာဝင် မလားရ။
၈၆ သူစိဃရသိက္ခာပုဒ် ၁၃၅ ဆင်စွယ်ကို အပ်ကျည်မလုပ်ရ။
၈၇ မဉ္စပီဌသိက္ခာပုဒ် ၁၃၆ တစ်တောင့်ထွာထက်ပိုမြင့်သော ညောင်စောင်း၌ မအိပ်ရ။
၈၈ တူလောနန္ဓသိက္ခာပုဒ် ၁၃၇ ညောင်စောင်းထဲမှာ လဲထည့်၍ မလုပ်ရ။
၈၉ နိသီဒနသိက္ခာပုဒ် ၁၃၈ အလျားနှစ်ထွာ၊ အနံတစ်ထွာခွဲ၊ အဆာတစ်ထွာထက်ပို၍ နိသိဒိုင် မပြုလုပ်ရ။
၉၀ ကဏ္ဍုပ္ပဋိစ္ဆာဒိသိက္ခာပုဒ် ၁၃၉ အမာလွှမ်းသင်္ကန်းကို အလျား(၄)ထွာ ၊ အနံ (၂)ထွာထက် မပိုရ။
၉၁ ဝဿိကသာဋိကသိက္ခာပုဒ် ၁၄၀ မိုးရေခံ သင်္ကန်းကို အလျား (၆)ထွာ ၊ အနံ (၂)ထွာထက် မပိုရ။
၉၂ နန္ဒသိက္ခာပုဒ် ၁၄၀ ဘုရားသင်္ကန်း ပမာဏကို မပြုရ။
စိုင် သိက္ခာပုဒ်အမည် No ဝိနည်းပညတ်
ပထမပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ် ၁၄၂ ရဟန်းမ၏ ဘောဇဉ်ကို မိမိလက်နန့် မယူရ။
ဒုတိယပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ် ၁၄၃ ဒါယကာရို့ ဆွမ်းကျွေးေက ရဟန်းမရို့ ဝင်၍စီစိုင်ေက မောင်းမဲတားမြစ်ရဖို့။
တတိယပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ် ၁၄၄ သမ္မုတိရသော သေက္ခအိမ်ကို ဆွမ်းမခံရ။
စတုတ္ထပါဋိဒေသနီသိက္ခာပုဒ် ၁၄၅ ဖီးရန်ဟိစွာကို မပြောကြားဘဲ အရံတွင်း၌ မိမိလက်နန့် ဘောဇဉ်မခံယူအပ်။
စိုင် သိက္ခာပုဒ်နာမည် No ဝိနည်းပညတ်
ပရိမဏ္ဍလသိက္ခာပုဒ် ၁၄၆ သင်္ကန်းကို ညီညီဝတ်ရဖို့။
ပရိမဏ္ဍလသိက္ခာပုဒ် ၁၄၇ သင်္ကန်းကို ညီညီရုံရဖို့။
သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ် ၁၄၈ လည်၊လက်ကောက်ဝတ်ဖုံးပနာ ရွာထဲလားရဖို့။
သုပ္ပဋိစ္ဆန္နသိက္ခာပုဒ် ၁၄၉ လည်၊လက်ကောက်ဝတ်ဖုံးပနာ ရွာထဲမာနိန််ရဖို့။
သုသံဝုတသိက္ခာပုဒ် ၁၅၀ မျက်စိဣန္ဒြေစောင့်၍ ရွာထဲမာ လားရဖို့။
သုသံဝုတသိက္ခာပုဒ် ၁၅၁ မျက်စိဣန္ဒြေစောင့်၍ ရွာထဲမာနိန်ရဖို့။
ဩက္ခိတ္တစက္ခုသိက္ခာပုဒ် ၁၅၂ မျက်လွှာချ၍ ရွာထဲမာလားရဖို့။
ဩက္ခိတ္တစက္ခုသိက္ခာပုဒ် ၁၅၃ မျက်လွှာချ၍ ရွာထဲမာ နိန်ရဖို့။
ဥက္ခိတ္တကသိက္ခာပုဒ် ၁၅၄ သင်္ကန်းကိုပင့်၍ ရွာထဲမာ မနိန်ရ။
၁၀ ဥက္ခိတ္တကသိက္ခာပုဒ် ၁၅၅ သင်္ကန်းကို ပင့်၍ ရွာထဲမာမလားရ။
၁၁ ဥဇ္ဇဂ္ဃိကသိက္ခာပုဒ် ၁၅၆ ရွာထဲမာကျယ်ကျယ်ရယ်၍ မလားရ။
၁၂ ဥဇ္ဇဂ္ဃိကသိက္ခာပုဒ် ၁၅၇ ရွာထဲမာ ကျယ်ကျယ်ရယ်၍ မနိန်ရ။
၁၃ အပ္ပသဒ္ဒသိက္ခာပုဒ် ၁၅၈ ရွာထဲမာကျယ်ကျယ် စကားပြော၍ မလားရ။
၁၄ အပ္ပသဒ္ဒသိက္ခာပုဒ် ၁၅၉ ရွာထဲမာ ကျယ်ကျယ်စကားပြော၍ မနိန်ရ။
၁၅ ကာယပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၀ ရွာထဲမာ ကိုယ်ကို လှုပ်၍ မလားရ။
၁၆ ကာယပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၁ ရွာထဲမာ ကိုယ်ကို လှုပ်၍ မနိန်ရ။
၁၇ ဗာဟုပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၂ ရွာထဲမာ လက်ရုံးကိုလှုပ်၍မလားရ။
၁၈ ဗာဟုပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၃ ရွာထဲမာ လက်ရုံးကိုလှုပ်၍မနိန်ရ။
၁၉ သီသပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၄ ရွာထဲမာ ဦးခေါင်းကိုလှုပ်၍ မလားရ။
၂၀ သီသပ္ပစာလကသိက္ခာပုဒ် ၁၆၅ ရွာထဲမာ ဦးခေါင်းကိုလှုပ်၍ မနိန်ရ။
၂၁ ခမ္ဘကတသိက္ခာပုဒ် ၁၆၆ ရွာထဲမာ ခါးထောက်ပနာ မလားရ။
၂၂ ခမ္ဘကတသိက္ခာပုဒ် ၁၆၇ ရွာထဲမာ ခါးထောက်ပနာ မနိန်ရ။
၂၃ ဩဂုဏ္ဌိတသိက္ခာပုဒ် ၁၆၈ ရွာထဲမာ ေခါင်းချုပ်၍မလားရ။
၂၄ ဩဂုဏ္ဌိတသိက္ခာပုဒ် ၁၆၉ ရွာထဲမာ ေခါင်းချုပ်၍မနိန်ရ။
၂၅ ဥက္ကုဋိကသိက္ခာပုဒ် ၁၇၀ ရွာထဲမာ ခြီဖျားထောက်၍ မလားရ။
၂၆ ပလ္လတ္ထိကသိက္ခာပုဒ် ၁၇၁ ရွာထဲမာ လက်နန့် ဒူးကိုပိုက်၍၎င်း၊ သင်္ကန်းပတ်၍၎င်း မနိန်ရ။
၂၇ သက္ကစ္စပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ် ၁၇၂ မရိုမသေ ဆွမ်းမခံရ။
၂၈ ပတ္တသညီပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ် ၁၇၃ သပိတ်၌ အမှတ်ထား၍ ဆွမ်းခံရဖို့။
၂၉ သမသူပကပဋိဂ္ဂဟဏသိက္ခာပုဒ် ၁၇၄ လေးပုံတစ်ပုံ ထက်ပို၍ ဆွမ်းဟင်းမခံရ။
၃၀ သမတိတ္ထိကသိက္ခာပုဒ် ၁၇၅ သပိတ်အနားရေးထက်ပို၍ ဆွမ်းမခံရ။
၃၁ သက္ကစ္စဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ် ၁၇၆ ဆွမ်းကိုရိုသေစွာ စားရဖို့။
၃၂ ပတ္တသညီဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ် ၁၇၇ သပိတ်ထဲ၌ အမှတ်မထားဘဲ မထားရ။
၃၃ သပဒါနသိက္ခာပုဒ် ၁၇၈ ဆွမ်းကို အစိုင်လိုက်စားရဖို့။
၃၄ သမသူပကဘုဉ္ဇနသိက္ခာပုဒ် ၁၇၉ ဆွမ်း၏လေးပုံတစ်ပုံထက်ပို၍ ဆွမ်းဟင်းကို မစားရ။
၃၅ ထူပကတသိက္ခာပုဒ် ၁၈၀ ဆွမ်းဦးကို နှိပ်၍ မစားရ။
၃၆ ဩဒနပ္ပဋိစ္ဆာဒနသိက္ခာပုဒ် ၁၈၁ ဟင်းလျာများကို ဆွမ်းနန့်ဖုံး၍မစားရ။
၃၇ သူပေါဒနဝိညတ္တိသိက္ခာပုဒ် ၁၈၂ မနာဖျားဘဲ ဟင်းလျာတောင်း၍ မစားရ။
၃၈ ဥဇ္ဈာနသညီသိက္ခာပုဒ် ၁၈၃ ကဲ့ရဲ့လို၍ သူတစ်ပါးသပိတ်ကို မကြည့်ရ။
၃၉ အတိမဟန္တကဗဠသိက္ခာပုဒ် ၁၈၄ ဆွမ်းလုတ်ပမာဏထက် မလွန်ရ။
၄၀ ပရိမဏ္ဍလအာလောပသိက္ခာပုဒ် ၁၈၅ ဆွမ်းလုတ်ကို အဝိုင်းညီအောင်ပြု၍ စားရဖို့။
၄၁ အနာဟဋသိက္ခာပုဒ် ၁၈၆ ဆွမ်းမရောက်ခင် ပါးဇမဖွင့်ရ။
၄၂ ဘုဉ္ဇမာနသိက္ခာပုဒ် ၁၈၇ ဆွမ်းစားပနာ ပါးဇဖွင့်ထားခြင်း မပြုရ။
၄၃ သကဗဠသိက္ခာပုဒ် ၁၈၈ ဆွမ်းစားပနာ စကားပြောခြင်း မပြုရ။
၄၄ ပိဏ္ဍုက္ခေပကသိက္ခာပုဒ် ၁၈၉ ဆွမ်းလုတ်ကို မြောက်၍မစားရ။
၄၅ ကဗဠာဝစ္ဆေဒကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၀ ဆွမ်းလုတ်ကို ဖြတ်၍မစားရ။
၄၆ အဝဂဏ္ဍကာရကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၁ ပါးစောင်၌ ဆွမ်းလုတ်ငုံ၍ မစားရ။
၄၇ ဟတ္ထနိဒ္ဓုနကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၂ ဆွမ်းစားရင်း လက်မခါရ။
၄၈ သိတ္ထာဝကာရကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၃ ဆွမ်းလုံးကို ကြဲ၍ မစားရ။
၄၉ ဇိဝှါနိစ္ဆာရကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၄ လျှာထုတ်၍ ဆွမ်းစားခြင်းမပြုရ။
၅၀ စပုစပုကာရကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၅ ပျတ်ပျတ်မြည်အောင် ဆွမ်းမစားရ။
၅၁ သုရုသုရုသိက္ခာပုဒ် ၁၉၆ ရှုပ်ရှုပ်မြည်အောင် ဆွမ်းမစားရ။
၅၂ ဟတ္ထနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၇ လက်ကိုလျှက်၍ဆွမ်းမစားရ။
၅၃ ပတ္တနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၈ သပိတ်ကိုခြစ်၍ ဆွမ်းမစားရ။
၅၄ ဩဋ္ဌနိလ္လေဟကသိက္ခာပုဒ် ၁၉၉ နှုတ်ခမ်းကိုလျက်၍ ဆွမ်းမစားရ။
၅၅ ပါနီယထာလကသိက္ခာပုဒ် ၂၀၀ ဆွမ်းလုံးပေကျံသောလက်နန့် ရေခွက်ကို မကိုင်ရ။
၅၆ သသိတ္ထကသိက္ခာပုဒ် ၂၀၁ သပိတ်ဆီးရီကို ရွာထဲမာမသွန်ရ။
၅၇ ဆတ္တပါဏိသိက္ခာပုဒ် ၂၀၂ ထီး လက်၌ဟိေသာသူကိုတရားမဟောရ။
၅၈ ဒဏ္ဍပါဏိသိက္ခာပုဒ် ၂၀၃ တုတ်လက်၌ဟိေသာသူကို တရားမဟောရ။
၅၉ သတ္ထပါဏိသိက္ခာပုဒ် ၂၀၄ ဓား လက်၌ဟိေသာသူကိုတရားမဟောရ။
၆၀ အာဝုဓပါဏိသိက္ခာပုဒ် ၂၀၅ လေး လက်၌ဟိေသာသူကိုတရားမဟောရ။
၆၁ ပါဒုကာရုဠှသိက္ခာပုဒ် ၂၀၆ ခြီနင်းစီးထားသောသူကို တရားမဟောရ။
၆၂ ဥပါဟနရုဠှသိက္ခာပုဒ် ၂၀၇ ဖိနပ်စီးထားသောသူကို တရားမဟောရ။
၆၃ ယာနသိက္ခာပုဒ် ၂၀၈ ယာဉ်စီး၍နိန်ေသာသူကို တရားမဟောရ။
၆၄ သယနသိက္ခာပုဒ် ၂၀၉ အိပ်ရာနီရာ၌ နိန်ေသာသူကို တရားမဟောရ။
၆၅ ပလ္လတ္ထိကာယသိက္ခာပုဒ် ၂၁၀ အာယောဂပတ်ဖွဲ့သူကို တရားမဟောရ။
၆၆ ဝေဌိတသီတဿသိက္ခာပုဒ် ၂၁၁ ဦးရစ်ခေါင်းပေါင်းထားသူကို တရားမဟောရ။
၆၇ ဩဂုဏ္ဌိတသီတဿသိက္ခာပုဒ် ၂၁၂ အိပ်ရာနီရာထက်၌ နိန်ေသာသူကို တရားမဟောရ။
၆၈ ဆမာသိက္ခာပုဒ် ၂၁၃ ေခါင်းချုပ်ထားသူကို တရားမဟောရ။
၆၉ နီစေအာသနသိက္ခာပုဒ် ၂၁၄ နိမ့်ရာကနီ၍ မြင့်ရာ၌ နိန်ေသာသူကို တရားမဟောရ။
၇၀ ဌိတနိသိန္နသိက္ခာပုဒ် ၂၁၅ ရပ်ပနာ ထိုင်နိန်ေသာသူကိုတရားမဟောရ။
၇၁ ပစ္ဆတောဂစ္ဆန္တီသိက္ခာပုဒ် ၂၁၆ ရှေ့ကလားသောသူကို နောက်ကလိုက်၍ တရားမဟောရ။
၇၂ ဥပ္ပထေနဂစ္ဆန္တီသိက္ခာပုဒ် ၂၁၇ လမ်းကိုလားသောသူကို လမ်းမဟုတ်ရာက တရားမဟောရ။
၇၃ ဌိတောဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ် ၂၁၈ မတ်တတ်ရပ်ပနာ ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ် မစွန့်ရ။
၇၄ ဟရိတေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ် ၂၁၉ မြက်၊သစ်ပင်ရှိရာ ကျင်ကြီး၊ ကျင်ငယ်၊ နှပ်၊တံတွေး မစွန့်ရ။
၇၅ ဥဒကေဥစ္စာရသိက္ခာပုဒ် ၂၂၀ ရေထဲမှာ ကျင်ကြီး၊ကျင်ငယ်၊နှပ်၊တံတွေး မစွန့်ရ။(နာဖျားသော ပုဂ္ဂိုလ်ရို့ကိုမူ ဟောပြောတရားပြခြင်း၊နာဖျားချိန်၌ ကျင်ကြီး၊ကျင်ငယ်၊တံတွေး စွန့်ပစ်ခြင်းရို့ကို ခွင့်ပြုပါရေ။)
စိုင် သိက္ခာပုဒ်နာမည် No ဝိနည်းပညတ်
သမ္မုခါဝိနယသမထ ၂၂၁ သံဃာဝတ္ထု၏ ဟုတ်မှန်ခြင်း ၊ဓမ္မဝိနည်း ပုဂ္ဂိုလ်ရို့၏ မျက်မှောက်ဟိစွာ၏ အဖြစ်ဟူသော သမ္မုခါဝိနည်း။
သတိဝိနယသမထ ၂၂၂ ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်အား ပီးအပ်သော သတိဝိနည်း။
အမုဠဝိနယသမထ ၂၂၃ ရူးသောရဟန်းအား ပီးအပ်သော အမူဠဝိနည်း။
ပဋိညာတကရဏသမထ ၂၂၄ ဝန်ခံသဖြင့် ငြိမ်းစီအပ်သော ပဋိညာတကာရေတဗ္ဗဝိနည်း။
ယေဘုယျသိကာသမထ ၂၂၅ ဓမ္မဝါဒီ ရဟန်းများရာသို့လိုက်၍ပြုအပ်သောယေဘုယျဝိနည်း။
တဿ ပါပိယသိကသမထ ၂၂၆ ယုတ်မာသောရဟန်းအား ပီးအပ်သော တဿပါပိယသိကဝိနည်း။
တိဏဝတ္ထာရကသမထ ၂၂၇ မစင်ကို မြက်နန့် ဖုံးလွှမ်းရေပိုင်သော တိဏဝတ္တာရကဝိနည်း။[]

[]

  1. ဆဋ္ဌသံဂါယနာတင် ဝန်ဆောင်သံဃအဖွဲ့, ed. (၁၉၆၅)။ ပါဠိတော်မြန်မာကျမ်းများ၏ ကျမ်းဦးမှတ်ဖွယ်များ။ ရန်ကုန်မြို့: မြန်မာနိုင်ငံ ဗုဒ္ဓသာသနာ့အဖွဲ့။
  2. ဘိက္ခု သကျလောကပဏ္ဍိတ (၂၀၁၀)။ ပဉ္စနိကာယ(ပိဋကတ်သုံးပုံ၊ ပါဠိတော်ကျမ်းများမိတ်ဆက်)။
  3. "kolay"(1991)။ Myanmar Pitaka Association (ed.)။ Guide to Tipitaka (အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားဖြင့်)။ Kuala Lumpur, Malaysia: Sin Jayanti Buddhist Temple
  4. https://mm.pubbarum.com/2019/09/blog-post_80.html
  5. Myanmar Wikipedia