မွန်ဘာသာစကား

Mon
ဘာသာ မန်
အသံထွက်	တမ်းပလိတ်:IPA-mnw
ဒေသခံ	မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး
ဒေသ	ဧရာဝတီ မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသ နန့် အရှိပိုင်းဒေသများ
လူမျိုးစု	မွန်
ဒေသခံ ပြောဆိုသူတိ	၁.၄သန်း (၂၀၂၃)
ဘာသာစကား မိသားစု	ဩစထြိုအေးရှားတစ် Monic Mon
စာအရေးအသားစနစ်	မွန်အက္ခရာ
တရားဝင် အခြီအနီ
လူနည်းစု ဘာသာစကားအဖြစ် အသိအမှတ်ပြုခြင်း	Myanmar
ဘာသာစကားကုဒ်တိ
ISO 639-3	Either: mnw – Modern Mon omx – Old Mon
Linguist List	omx Old Mon
Glottolog	monn1252  Modern Mon oldm1242  Old Mon

တမ်းပလိတ်:Wiktionary မွန်ဘာသာစကား (အင်္ဂလိပ်: Mon language၊ မွန်: ဘာသာမန်) စွာ ဩစထြိုအေးရှားတ ဘာသာစကားတိမိသားစုကြီးဧ့ မွန်နွယ်(Monic) ဘာသာစကားခွဲတခု ဖြစ်တေ။ ဒေဘာသာစကားကို ပြည်ထောင်စု မြန်မာနိုင်ငံ အောက်ပိုင်း (အထူးအနိန်နန့် မွန်ပြည်နယ်၊ ကရင်ပြည်နယ်နန့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး) နန့် ထိုင်းနိုင်ငံ အလယ်ပိုင်းဒေသများမာ နီထိုင်ကတ်တေ မွန်တိုင်းရင်းသား စုစုပေါင်း ၈၅၀,၀၀၀ ဝန်းကျင်က မိခင်ဘာသာစကားအဖြစ် ပြောဆိုအသုံးပြုကတ်တေ။

မွန်ဘာသာစကားစွာ အရှိတောင်အာသျှ သမိုင်းမာ အလွန်အရေးပါပြီး သမိုင်းဝင် ရှီးဟောင်းစာပီ အထောက်အထား ခိုင်မာစွာဟိရေ ဘာသာစကားတခု ဖြစ်တေ။ မြန်မာနိုင်ငံနန့် ထိုင်းနိုင်ငံရို့ဟိ ရှိဟောင်း သထုံမွန်နိုင်ငံတော်၊ ဟံသာဝတီခေတ် မွန်မင်းနီပြည်တော်တိနန့် ဒွါရာဝတီ (Dvaravati) ယိုင်ကျေးမှုခေတ်ရို့မာ ရုံးသုံး၊ ဘုရင်သုံး ဘာသာစကားအဖြစ် ထွန်းကားခရေ။တခြားသော အိမ်နီးချင်း တိဗက်-ဗမာနွယ်ဝင် (နမူနာ- ဗမာ၊ ကရင်) ဘာသာစကားတိနန့် မတူညီရေ ထူးခြားချက်မာ မွန်ဘာသာစကားစွာ အသံအနိမ့်အမြင့်ဟိရေ ဘာသာစကား မဟုတ်ခြင်း ဖြစ်တေ။ ယေကေလဲ စကားလုံးတလုံးချင်းစီဧ့ အသံနီအသံထား (Vowel phonation/Vowel register) ပေါ်မူတည်ပနာ အနက်အဓိပ္ပာယ် ကွဲပြားခြားနားသွားရေ ဝိသေသ ဟိရေ။ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်း ဗြာဟ္မီ (Brahmi) အက္ခရာမှ ဆင်းသက်လာရေ မွန်အက္ခရာကိုအသုံးပြုရီးသားကတ်ရေ။

သမိုင်း

မွန်ဘာသာစကားစွာ ရှီးပဝေသဏီကပင် ဟိနှင့်ပြီးဖြစ်ကေလေ့ မြန်မာ့သမိုင်းမာ အ​နော်ရထာ​ခေတ်​နောက်ပိုင်း​မာမှ အသုံးပြုမှုများပြားလာရေ ဘာသာစကားဖြစ်တေ။ အေဒီ ၁၂ ရာစု တိုင်​နှောင်းပိုင်း ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်းဧ့ ဘာသာစကားမတူသူချင်း ဆက်သွယ်ရာမာ ပြောဆိုကတ်ရေ အရောအနှောစကား ဖြစ်ခပြီးကေ ဧရာဝတီမြစ်ဝှမ်း အောက်ပိုင်း တောင်ကြား မွန်မင်းနီပြည်တော်များ အထဲအသုံးပြုခကတ်တေ။ ပုဂံဘုရင်ကျန်စစ်သားမင်း(၁၀၈၄၁၁၁၂)စွာ မွန်ယိုင်ကျေးမှုကိုမြတ်နိုးခပြီး မွန်ဘာသာစကားကိုအားပီးချီးမြှောက်ခရေ။ မြန်မာနန့်မွန်ဆက်သွယ်​ရီးလွယ်ကူ​စီရန်နန့်လူနည်းစုမွန်လူမျိုးရို့အားအား​ပေးချီး​မြှောက်ရန် ကျန်စစ်သားမင်းစွာ မွန်ဘာသာဖြင့် ရီးသားထားရေ များစွာသော ကမ္ဗည်းကျောက်စာတိကိုထားရစ်ခရေ။ ထိုအချိန်ကာလအထဲ ပါဠိ၊ ပျူ၊ မွန် နန့် မြန်မာစာရို့ဖြင့် မျက်နှာလေးဖက်မာ အတ္ထုပ္ပတ္တိဇာတ်ကြောင်း တခုတည်းကို ဖော်ပြရီးသားထားရေ ရာဇကုမာရ် ရီးထိုးခရေ မြစာတီကျောက်စာကို ထွင်းခရေ။ ယေကေလဲ ကျန်စစ်သားမင်း နတ်ရွာစံပြီးကေ မွန်ဘာသာစကား အသုံးပြုမှုကို မြန်မာလူမျိုးများအထဲကျဆင်းခရေ။ မွန်နန့်ပျူရို့အစားရှေးဗမာဘာသာစကားကို ဘာသာစကားမတူသူချင်း ဆက်သွယ်ရာမာပြောဆိုကတ်ရေ အရောအနှောစကား အဖြစ် စတင် အစားထိုးခကတ်တေ။

ပျက်သုဉ်းလားရေ ဒွါရဝတီမင်းနီပြည်တော်မှ မွန်ကမ္ဗည်းစာတိမာ ထိုင်းနိုင်ငံမာ ပြန့်ကျဲနိန်ရေ။ ယေကေလဲ ဝင်ရောက်နီထိုင်ကတ်သူတိမာ မွန်၊ မွန်နန့်မလေး ဘန်ဒတ်များ၊ သို့မဟုတ် ခမာများ ဖြစ်ကတ်တေဆိုပနာ ရှင်းလင်းကွဲပြားမှု မဟိပါချေ။ နောက်ခါပေါ်ပေါက်လာရေ ကမ္ဗည်းစာတိနန့် လာဗိုပိုင်ယှောင် မင်းနီပြည်တော်များရို့မာ ခမာရို့ လက်အောက်ခံဖြစ်ကတ်တေ။ ပုဂံကျယှုံးပြီးကေ မွန်ဘာသာစကားကို ဂုခေတ် အောက်မြန်မာပြည် ဖြစ်ရေ လွတ်လပ်ရေ မွန်မင်းနီပြည်တော် ဟံသာဝတီ ပဲခူး (၁၂၈၇-၁၅၃၉) မာ ဘာသာစကားမတူသူချင်း ဆက်သွယ်ရာမာ ပြောဆိုကတ်ရေ အရောအနှောစကားအဖြစ် ပြန်ပနာအသုံးပြုလာခကတ်တေ။

၁၈၅၂ ခုနှစ် အောက်မြန်မာပြည်ကို ဗြိတိသျှ ရို့သိမ်းပိုက်ခပြီးကေ ပြောင်းလဲခပြီး ဧရာဝတီမြစ်ဝကျွန်းပေါ် ဒေသမာ လယ်ယာလုပ်ငန်း ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ဖို့အတွက် လာရောက် ရွှိပြောင်းနီထိုင်ခြင်းကို အားပီးခရေ။ ဒေသတွင်းသို့ အိန္ဒိယ နန့် တရုတ်နိုင်ငံရို့မှ လူများအပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံဧ့ တခြားသော နီရာဒေသ တိကလူများ အစုလိုက်အပြုံလိုက် ပြောင်းရွိလာရောက် နီထိုင်ခြင်းစွာ မွန်ဘာသာစကားကို အဆင့် လျှော့ကျစီခရေ။ ကိုလိုနီဗြိတိသျှရို့ အုပ်စိုးခဲ့စဉ်ကာလအထဲ ဘာသာစကားမာ နည်းပါးဆုတ်ယုတ်ခပြီးကေ ၁၉၄၈ ခုနှစ် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရီး ရပြီးအချိန်မှစပြီးကေ ပြောဆိုသူအရွီအတွက် အယင့်ယင် ကျဆင်းမှုကို တွိကြုံခရရေ။ နောက်ဆက်ခံသော မြန်မာအစိုးရရို့မှ ထောက်ပင့်မှု စိကေချေ သို့မဟုတ် လုံးဝမရဟိဘဲ မွန်ဘာသာစကား (အထူးအနိန်နန့် မွန်အရီးအသား) ကို အများစုအားဖြင့် မွန်ဘုန်းတော်ကြီးတိက ဆက်ပနာ ပြန့်ပွားစီခရေ။ မွန်ဘာသာစကား သုံးစွဲမှုလမ်းညွှန်မာ ထိုင်း-မြန်မာနယ်စပ် မွန်တော်လှန်ရီးသမားများ ထိန်းချုပ်သော နယ်မြီဒေသထဲမာ ရှင်သန်နီပါရေ။ (နောက်ပိုင်ကာလမာ မွန်ကျေးရွာတိမာ ကိုယ်ထူကိုယ်ထ မူလတန်းနန့်အလယ်တန်းထိကျောင်းတိဖွင့်နှိုင်ခပါရေ ဆရာ/မ တိကိုဆရာဖြစ်သင်တန်း ဖွင့်ပီးခပိုင် အစိုးရပြဋ္ဌာန်းစာတိလည်း သင်ကြားရပနာ မြန်မာစာကို မြန်မာပိုင် သင်ပြီးသင်္ချာ၊ပထဝီ၊သမိုင်း၊သိပ္ပံ၊သဒ္ဒါ၊သင်္ဂြိုဟ်ကို မွန်ဘာသာဖြစ် သင်ကြားရရေ)

ပုဂံခေတ် စောလူးမင်း ကျောက်စာအား မြစ်သားမြို့မာ တွိဟိခပြီးကေ မြန်မာ့သမိုင်းမာ သက္ကရာဇ်ရီးထိုး မှတ်တမ်းတင်ထားရေ ကျောက်စာတိအနက် အစောဆုံး ကျောက်စာတစ်ရွှားဖြစ်တေ။ ကျောက်စာဧ့ အရှေးမျက်နှာမာ မွန်အက္ခရာနန့် ပါဠိဘာသာက (၈) ကြောင်းလှောက်ရှိပြီး ကျန်တိက မွန်ဘာသာဖြစ်တေ၊၊ ကျောဘက်မျက်နှာ ပထမဆုံးအနိန်နန့်အပိုင်းမာ နာဂရီအက္ခရာဖြင့် သက္ကတဘာသာက (၈) ကြောင်း၊ နောက်ပြီးကေ အိန္ဒိယတောင်ပိုင်းအက္ခရာဖြင့် ပါဠိဘာသာက (၂၁) ကြောင်း၊ အောက်ခရင်းက ပျူအက္ခရာနန့် ပျူဘာသာဖြင့် စာ (၇) ကြောင်းအသီးသီး ရီးထိုးထားရေ၊၊ ကျောက်စာတခုလုံးကို ကြည့်ကေ အက္ခရာလေးမျိုး ဘာသာစကားလေးခုဖြင့် ရီးထိုးထားရေ ကျောက်စာဖြစ်တေ၊၊

ဒေသသုံးစကားတိ

မြန်မာနိုင်ငံမာ မွန်လူမျိုးရို့နီထိုင်ရေ ဒေသအမျိုးမျိုးမှ လာရေ ဒေသသုံး မွန်ဘာသာစကား အဓိက သုံးမျိုးဟိရေ။ ယင်းရို့မာအလယ်ပိုင်းဒေသသုံးစကား (မုတ္တမ နန့်မော်လမြိုင်ပတ်ဝန်းကျင်ဧရိယာ)၊ ပဲခူး နန့် ရေး ရို့ဖြစ်တေ။ အားလုံးမာ အပြန်အလှန် နားလည်နှိုင်ရေ။ ထိုင်းမွန်ရို့မာမွန်ရို့၏ မြန်မာဒေသသုံးစကားနန့်ခြားနားချက်တချို့ဟိကေလေ့ ယင်းရို့ကိုနှစ်ဖက်စလုံးမှနားလည်နှိုင်ရေ။ ကမ္ဘာ့ဘာသာစကားရင်းမြစ်ဆိုင်ရေ ထုတ်ဝီမှုတိက မွန်ဒေသိယသုံးဘာသာစကားတိကို အောက်ပါအတိုင်း စာရင်းပြုစုထားရေ။

• မုတ္တမ-မော်လမြိုင် ဒေသိယဘာသာစကား (အလယ်ပိုင်း)
• ပဲခူးဒေသိယဘာသာစကား (မြောက်ပိုင်း)
• ရေးဒေသိယစကား (တောင်ပိုင်း)

ထိုင်းနိုင်ငံမာနိန်ရေ မွန်တိ၏ ဘာသာစကားစွာ မြန်မာနိုင်ငံဟိ မွန်ဘာသာစကားနန့် ကွဲပြားမှု တချို့ဟိကေလေ့ အပြန်အလှန် နားလည်နိုင်စွမ်းဟိရေ။ မွန်ရို့၏ ထိုင်းဒေသိယဘာသာစကားတိကို 'ကွယ်ပျောက်နှိုင်ရေ စိုးရိမ်အနိန်အထား' ဟိရေလို့လေ့ သတ်မှတ်ယူဆကတ်တေ။

အရီးအသား

ကွဲပြားသော စာလုံးအင်တန်များများနန့် မြန်မာစကားတွင်မဟိရေအသံထွက်စနစ်ကိုပြရေအသံထွက်ကွဲအောင် စာလုံးထက်မာပြသော အမှတ်အသားတိကို အသုံးပြုရေ။ အလယ်စာလုံး “လ” ဧ့ အသံထွက်ကွဲအောင် စာလုံးထက်မာပြသော အမှတ်အသားကို စာလုံးဧ့ အောက်တတည့်မာ ရီးရေ။

မွန် အက္ခရာများ

သဒ္ဒဗေဒ (အသံထွက်တိကိုလိ့လာရေပညာ)

ဗျည်းများ

	နှုတ်ခမ်း	အပေါ်အရင်လားလျှာထိပြီးဆိုရရေအသံ	အာခေါင်သံ	လျှာရင်းသံ	အာခေါင်ရင်းသံ
နှုတ်ခမ်းပိတ်	p pʰ ɓ	t tʰ ɗ	c cʰ	k kʰ	ʔ
သွားစိသံ		s	ç 1		h
နခေါင်းသံ	m	n	ɲ	ŋ
အာလုပ်သံ	w	l, r	j

သရများ

အရှိ	အလယ်	အနောက်
သရတို	i ဣ		u ဦ
သရအလတ်	e ဧ	ə အး	o အို
သရဆွဲအလတ်	ɛ အယ်	ɒ	ɔ ဩ
သရဆွဲ		a အာ

အသံ ပိုင်းဆိုင်ရေမှတ်တမ်းတိ

ပတ်ဝန်းကျင်ဟိ မြန်မာ နန့် ထိုင်း ဘာသာစကားတိနန့် ကွဲပြားစွာ၊ မွန်ဘာသာစကားမာ အသံအနိမ့်အမြင့် အတက်အကျဟိရေ ဘာသာစကားမဟုတ်လီ။ မွန်-ခမာ ဘာသာစကား အင်တန်များများမာ သရအသံထွက် သို့မဟုတ် အသံအနိမ့်အမြင့်ဟိရေ သရသံစနစ်ကို အသုံးပြုရေ။ ထိုစနစ်မာ အသံထွက်ရာမာ ပြုလုပ်လိုက်သော အသံဧ့ အရည်အသွီးမာ ဘာသာစကားဧ့ အသံရင်းတိနန့် ဆိုင်ရေ။ မွန်ဘာသာစကားတွင် သရသံ အနိမ့်အမြင့် နှစ်ခုဟိရေ။

1. ရှင်းလင်းသော (ဖြစ်နှိုင်ခြီဟိခြင်းပြကြိယာ) အသံ၊ ဘာသာဗေဒ ပညာသျှင်အမျိုးမျိုးက သာမန် မှ တကျွိကျွိ တကျွက်ကျွက် မြည်သောအသံ အထိထိအောင် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာလိလာရေ။
2. အသက်ရှူသံ၊ သရသံများမာ ထူးခြားသော အသက်ရှူသွင်းပိုင် အရည်အသွီးဟိရေ။

အောက်ဖော်ပြပါနမူနာမာ အသံလေးလေးထွက်ရန် သရအက္ခရာပေါ်မာ ဖော်ပြထားရေ အမှတ်အသား ဖြစ်တေ။

နာမ်တိ နန့် နာမ်ပုဒ်တိ

အနည်းကိန်း နန့် အများကိန်း

မွန်ဘာသာစကား နာမ်တိမာ ကိန်းဂဏန်းတိအတွက် သရသံပြောင်းလဲခြင်း မဟိပါ။ ဆိုလိုစွာမှာယင်းရို့မာ အနည်းကိန်းနန့် အများကိန်းအတွက် သီးသန့်ပုံစံများမဟိပါ။

IPA	sɔt pakaw	mòa	mèa
ယှင်းလင်းချက်		တ	လုံး

ငါ့နာမည်စွာ ရှိုင်းထက်အာင်

IPA	sɔt pakaw	ɓa	mèa
ယှင်းလင်းချက်	ပန်းသီး	နှစ်	လုံး

'ပန်းသီးနှစ်လုံး'

မွန်ဘာသာအရီးသား

မွန်	ဘာသာပြန်	အသံထွက်
အဲ	ငါစွာ၊ ငါစွာ	အူး
ဒဒက်တဴကဵုအဲ	အကျွန်ုပ်၏	ဒယ်ဒက်တောင်ကောအူး
ဟိုန်အဲ	အငါ့ကို	ဟွန်းအူး
မိန်အဲ	အငါစွာ	အူး
နူအဲ	အကျွန်ုပ်ပါးက	နူအူး
ကုအဲ	ငါ့အား၊ ကျွန်ုပ်အား'	ကုအူး
ပိုဲ	ငါရို့စွာ	ပွေ
ဟိုန်ပိုဲ	ငါရို့ကို	ဟွန်းပွေ
ဒဒက်တဴကဵုပိုဲ	ကျနော်ရို့ဧ့
ကုပိုဲ	ကျနော်ရို့အား	ကုပွေ
မိန်ပိုဲညးဂမၠိုၚ်	ကျွန်ုပ်ရို့စွာ
နူပိုဲညးဂမၠိုၚ်	ကျနော်ရို့ပါးက
တၠအဲ၊ဗှော်	သင်ရေ
ဒဒက်တဴကဵုတၠအဲ	သင်၏
ဟိုန်တၠအဲ	သင်ကို	ဟွန်း
မိန်တၠအဲ	သင်ရေ
နူတၠအဲ	သင်ပါးက
ကုတၠအဲ	သင်အား
ၚ်မၞးတံညးဂမၠိုၚ်	သင်ရို့စွာ
ဟိုန်မၞးတံ	သင်ရို့ကို	တော့
ဒဒက်တဴကဵုမၞးတံ	သင်ရို့၏	တော့
ကုမၞးတံ	သင်ရို့အား	တော့
မိန်မၞးတံ	သင်ရို့စွာ	တော့
နူမၞးတံ	သင်ရို့ပါးက	တော့
ၚ်ညးဂှ်	ယင်းသူစွာ	ညင့်ဂေါ့
ဒဒက်တဴကဵုညးဂှ်	ယင်းသူဧ့	ကောညင့်ဂေါ့
ဟိုန်ညးဂှ်	ယင်းသူကို	ညင့်ဂေါ့
ကုညးဂှ်	ယင်းသူအား	ညင့်ဂေါ့
နူညးဂှ်	ယင်းသူစွာ	ညင့်ဂေါ့
ၚ်ညးတံဂှ်	ယင်းသူပါးက	ညင့်တောင်ဂေါ့
ဟိုန်ညးတံဂှ်	ထိုသူရို့စွာ	ဟော့ညင့်တောင်ဂေါ့
ဒဒက်တဴကဵုညးတံဂှ်	ထိုသူရို့ကို
ကုညးတံဂှ်	ထိုသူရို့ဧ့
မိန်ညးတံဂှ်	ထိုသူရို့အား
နူညးတံဂှ်	ထိုသူရို့စွာ
ၚ်ညးဗြဴဂှ်	ထိုသူရို့ပါးက
ဒဒက်တဴကဵုညးဗြဴဂှ်	ယင်းသူမစွာ
ကုညးဗြဴဂှ်	ယင်းသူမကို
မိန်ညးဗြဴဂှဲ၊ပ္ဍဲ	ယင်းသူမဧ့
နူညးဗြဴဂှ်	ယင်းသူမအား
ၚ်ဗြဴတံဂှ်	ယင်းသူမရို့စွာ
ဟိုန်ညးဗြဴတံဂှ်	ယင်းသူမရို့ပါးမှ
ပ္ဍဲညးဗြဴတံဂှ်	ယင်းသူမရို့မာ

အမျိုးအစားသတ်မှတ်ခွဲခြားခြင်း

တခြားသော အရှိတောင်အာသျှ ဘာသာစကားတိပိုင် မွန်ဘာသာစကားတွင် အမျိုးအစား ခွဲခြားသတ်မှတ်ခြင်းများဟိပြီးး ကိန်းဂဏန်းတိနန့် တွဲဖက် ပေါ်ထွက်လှာသော နာမ်ရို့အတွက် အသုံးပြုရေ။ အမျိုးအစားသတ်မှတ် ရွီးချယ်နိုင်ဖို့မာ နာမ်ပါဝင်ရေ စကားလုံးတိနန့် ဝါကျတိဧ့ အဓိပ္ပာယ် ပြောင်းလဲမှုအပေါ် မူတည်ရေ။

IPA	kaneh	mòa	tanəng
ယှင်းလင်းချက်	ဘောပင်	တ	ချောင်း

'ဘောပင်တချောင်း'

IPA	chup	mòa	tanɒm
ယှင်းလင်းချက်	အပင်	တ	ပင်

'အပင်တပင်'

ဝါကျတိ

မှန်ကန်သောဝါကျတိ

အောက်ဖော်ပြပါ နမူနာတိအနှုန်း မွန်ဘာသာစကား ဝါကျတိအတွက် သမားရိုးကျစာလုံး အစီအစိုင်မာ ကတ္တား-ကြိယာ-ကံ ရို့ဖြစ်တေ။

IPA	ʔoa	ran	hau	toa	ya.
ယှင်းလင်းချက်	ကျွန်တော်	ဝယ်	ဆန်	အဖြည့်စကား	ဟုတ်မှန်ကြောင်းပြောရေစကား

'ကျွန်တော်ဆန်ဝယ်ခရေ။'

IPA	Nyeh	tɔʔ	paton	kɒ	ʔua	pàsa	ʔengloit
ယှင်းလင်းချက်	တတိယနာမ်စား	အများကိန်း	သင်	ကို	ပထမနာမ်စား	စာ	အင်္ဓလိပ်စာ

'သူရို့ ကျွန်တော့်ကို အိန်းဂလိချ်စာ သင်ပီးခရေ။'

မီးခွန်းတိ

ဟုတ်စွာ-မဟုတ် မီးခွန်းတိကိုဝါကျအဆုံးစကားလုံး ဟ ဖြင့်ဖော်ပြထားရေ။

IPA	ɓè	ʃìa	pəng	toa	ya	ha?
ယှင်းလင်းချက်	သင်	စား	ထမင်း	စကားဆက်	ဟုတ်မှန်ကြောင်းပြောရေစကား	အမီးစကား

'သင်ထမင်းစားပြီးရာလား။'

Wh မီးခွန်းတိဟုခေါ်သော ဇာကြောင့်ဆိုရေ အကြောင်းပြ မီးခွန်းမျိုးကို မတူညီရေ ဝါကျအဆုံးစကားလုံး ရောင် ဖြင့်ဖော်ပြထားရေ။ အမီးဝါကျ စကားလုံးရို့စွာ Wh မီးခွန်းစာလုံးတိနန့် တတူတွဲနိန်ရန်မလို။ အဓိပ္ပယ်မာ ယင်းမီးခွန်းစာလုံးကို ဝါကျရှေ့မာထားရန်မလိုအပ်ပါ၊၊

IPA	Tala Ong	kratkraw	mu	ràu?
ယှင်းလင်းချက်	တာလာယောင်း	လျှော်	ဘာ	အမီးစကား

'တာလာယောင်း ဘာလျှော်ခလဲ့။'