Jump to content

ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှုမှတ်တမ်းတိ

ဝီကီးပီးဒီးယား က
ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ တည်နီရာ

ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှုမှတ်တမ်းတိ စွာ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ နှစ်စိုင် မုတ်သုံမိုးရွာသွန်းချိန်မာ ဖြစ်ပွားလိ့ဟိရေ ရီကြီးမှုတိဧ့ စာရင်းမှတ်တမ်းဖြစ်တေ။ ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ယင်းဧ့ ပထဝီဝင်အနိန်အထားနန့် ရာသီဥတုအခြီအနီတိကြောင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းပြီး ဖျားရီတက်မှုတိ တနားတခါကြုံတွိရရေ။[၁]

သမိုင်းတလျှောက် ရီကြီးမှု မှတ်တမ်းတိ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းနန့် ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၀၄ ခုနှစ် မေလ ၁၉ ရက်နိမာ ရခိုင်ပြည်နယ်အား တိုက်ခတ်ခရေ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းကြောင့် လူဦးရွီ ၂၂၀ ခန့် သီဆုံးခပြီးကေ လူပေါင်း ၁၄,၀၀၀ ကျော် အိမ်မဟိယာမဟိဖြစ်ခရရေ။ မုန်တိုင်းအဟိန်ကြောင့် စစ်တွေမြို့၊ မြေပုံ၊ ပေါက်တော၊ မြောက်ဦး၊ ပုဏ္ဏားကျွန်း၊ မင်းပြား၊ ကျောက်ဖြူနန့် အမ်းမြို့ရို့ဧ့ ကမ်းရိုးတန်းဒေသတိမာ လှိုင်းဖြားတက်မှုနန့် ရီကြီးမှုတိ ဖြစ်ပေါ်ခရေ။[၂] လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုင်းနန့် ဆက်သွယ်ရီးလိုင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ လောင်းချေပေါင်း ၂၀၀ ခန့် ပျက်စီးကာ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်ခရေ။ ပြန်ပနာနီရာချထားရီးဌာနဧ့ အစီအစာခံစာအရ အဆောက်အအုံတိစွာ ပျက်စီးခပြီးကေ ကျောင်း ၃၀၀ နန့် အိမ် ၂,၈၀၀ ခန့် ပျက်စီးခရေ။[၂] သောက်သုံးရီရဟိ ရီးစနစ်တိ ညစ်ညမ်းခပြီးကေ ရီကတဆင့် ကူးစက်တတ်ရေ ရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားခရေ။[၂]

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဂျုန်လ ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၀ ခုနှစ် ဂျုန်လမာ ရခိုင်ပြည်နယ် မြောက်ပိုင်းမာ ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားခရေ လူ ၆၈ ဦး သီဆုံးပြီး အိမ်ခြေ ၈၀၀ ပျက်စီးခရေ။[၁]

၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ဆိုင်ကလုန်းဂိရီ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၀ ခုနှစ် အောက်တိုဘာလ ၂၂ ရက်နိမာ ဆိုင်ကလုန်းဂိရီ (Cyclone Giri) စွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ကို တိုက်ခတ်ခပြီးကေ လူဦးရွီ ၄၅ ဦးထက်မနည်း သီဆုံးကာ လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ အိမ်မဟိယာမဟိ ဖြစ်ခရရေ။[၃] ယင်းချင့်မုန်တိုင်းရေ ကနူးမြို့နန့် ကျွန်းသားကျေးရွာရို့ကို အပြင်းအထန်ထိခိုက်စီခပြီးကေ ကျောင်းပေါင်း ၄၀၀ ကျော် အသုံးမပြုနိုင်တော့ဘဲ ယင်းရို့အနက် ၁၀၀ ကျော် လုံးလုံးပျက်စီးခရေ။[၃] မုန်တိုင်းကြောင့် ဆန်စပါးစိုက်ခင်း ၄၀,၀၀၀ ဟက်တာကျော် ပျက်စီးခပြီးကေ လူဦးရွီ ၂၆၀,၀၀၀ ခန့် စားနပ်ရိက္ခာပြတ်လပ်မှုနန့် ဟိဆိုင်ခရရေ။[၄] လူဦးရွီ ၁၇၀,၀၀၀ ခန့် ထိခိုက်ခံစားခရယား အိမ် ၆,၂၃၁ လုံး၊ ကျောင်း ၁၉ ကျောင်းနန့် သင်္ဘော ၈၀ စင်း ပျက်စီးခရေ။[၄]

၂၀၁၁ ခုနှစ် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၁ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၂၁ ရက်နိမာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ တချို့ဒေသတိမာ မိုးရီချိန် ၂၉ လက်မ (၇၃၇ မီလီမီတာ) အထိ ရွာသွန်းခပြီးကေ ယင်းချင့်စွာ ထိုနှစ်အထဲ မြန်မာနိုင်ငံမာ တရက်တာအထဲ အများဆုံးရွာသွန်းရေ မိုးရီချိန်ဖြစ်ခရေ။[၁]

၂၀၁၂ ခုနှစ် သြဂတ်လ ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၂ ခုနှစ် သြဂတ်လမာ နိုင်ငံတဝန်း ကပ်ဆိုးကြီး ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားခရေ လူဦးရွီ ၈၅,၀၀၀ ကျော် နီရပ်စွန့်ခွာခရရေ။[၁]

၂၀၁၃ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၃ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုနန့် ဒေသမြစ်တိ ရီလျှံမှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် ကရင်ပြည်နယ်၊ မွန်ပြည်နယ်၊ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးနန့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးရို့မာ ရီကြီးမှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။[၅] လူဦးရွီ ၃၈,၀၀၀ ကျော် နီရပ်စွန့်ခွာခရယား လူ ၆ ဦး သီဆုံးကာ တဦး ပျောက်ဆုံးခရေ။[၅] သြဂတ်လ ၇ ရက်နိမာ လူဦးရွီ ၇၃,၃၀၀ ခန့်စွာ ယာယီပြောင်းရွိစခန်းတိမာ နီထိုင်ခကတ်ရရေ။[၆]

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လမာ ရာသီအလိုက် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ ရီကြီးမှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။ သြဂတ်လကုန်မာ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ ရီကြီးမှုနန့် ဖျားရီတက်မှုတိကြောင့် လူဦးရွီ ၆,၄၀၀ ခန့် နီရပ်စွန့်ခွာ ထွက်ဗြီးခရရေ။[၁]

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဂျုန်လ ရီကြီးမှုနန့် ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၅ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၁၆ ရက်နိမာ စတင်ခရေ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုစွာ သြဂုတ်လအထိ ကြာမြင့်ခပြီးကေ နိုင်ငံဧ့ ပြည်နယ်နန့်တိုင်းဒေသကြီး ၁၄ ခုအနက် ၁၂ ခုကို သက်ရောက်မှုဟိခရေ။[၇] ဂျုန်လကုန်မာ ရခိုင်ပြည်နယ်ဧ့ မြို့နယ် ၁၄ မြို့နယ်မာ သုံးရက်ကြာ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ရီကြီးမှု ဖြစ်ပွားခရေ။[၇] ဒေရီကြီးမှုကြောင့် လူ ၆ ဦး သီဆုံးပြီး တိရစ္ဆာန် ၂၅,၀၅၅ ကောင် သီဆုံးခရေ။ ဆန်စပါးစိုက်ခင်း ၂.၅၆၄ ဧက၊ အိမ် ၅၉၂ လုံး၊ ကျောင်း ၇ ကျောင်း၊ ဘုရားကျောင်း/ဘုန်းကြီးကျောင်း ၂ ကျောင်း၊ တန်းထား ၅၄ စင်း နန့် လမ်းတိ ပျက်စီးခရေ။[၇] ပျက်စီးဆုံးယှုံးမှုအများဆုံးမြို့နယ်မာ အမ်းမြို့နယ်ဖြစ်ပြီးကေ ကျပ်ဖေသာ ၁.၄ ဘီလီယံခန့် ဆုံးယှုံးခရေ။[၇] ပြည်ထောင်စုအစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်အတွက် ကျပ်ဖေသာ ၃.၂၁၆ ဘီလီယံ ကူညီထောက်ပင့်ကြောင်း ကြေညာခရေ။[၇]

ဂျူလိုင်လ ၃၀ ရက်နိမာ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း (Cyclone Komen) စွာ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့ မိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းစီရား ရီကြီးမှုတိ ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခရေ။[၈] ၂၀၁၅ ခုနှစ် ရီကြီးမှုစွာ ရခိုင်ပြည်နယ်ကို အပြင်းထန်ဆုံး ထိခိုက်စီခပြီးကေ သီဆုံးသူ ၁၀၃ ဦးထက်မနည်းဟိခပြီးကေ လူဦးရွီ ၁ သန်းအထိ ထိခိုက်ခံစားခရရေ။[၇] လူဦးရွီ ၁.၆ သန်းကျော် ထိခိုက်ခံစားခရယား အိမ် ၁၀,၉၅၆ လုံး ပျက်စီးခရေ။[၉] စိုက်ပျိုးရီးနန့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာနဧ့ အဆိုအရ နိုင်ငံတဝန်း စိုက်ဧက ၁.၂၉ သန်းဧက ရီမြုပ်ခပြီးကေ ၆၈၇,၂၀၀ ဧက ပျက်စီးခရေ။[၇] ရခိုင်ပြည်နယ်တခုတည်းမာ စိုက်ဧက ၁၀၅,၃၀၀ ဟက်တာကျော် ရီမြုပ်ခရေ။[၇] ယင်းရီကြီးမှုကြောင့် ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ဘဏ္ဍာနှစ် ဧပြီလမှ ဂျန်နဝါရီလအထဲ ဆန်တန်ချိန် ၈၃၀,၀၀၀ သာ တင်ပို့နှိုင်ခပြီး အယင်ဘဏ္ဍာနှစ်က တင်ပို့မှုတန်ချိန် ၁.၈ သန်းဟိခရာမှ ၁၅၀,၀၀၀ တန်ချိန်ကျော် ကြီ့ဆင်းးခီရေ။[၇] အစိုးရက ရခိုင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနန့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးရို့ကို ဖီးအန္တရာယ်ကျရောက်သော ဒေသတိအဖြစ် ကြေညာခရေ။[၇]

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ရီကြီးမှု

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

၂၀၁၆ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လ ၁ ရက်နိမှစတင်ပနာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ရခိုင်ပြည်နယ် အပါအဝင် ကချင်ပြည်နယ်၊ ချင်းပြည်နယ်၊ စစ်ကိုင်းတိုင်းဒေသကြီးနန့် ပဲခူးတိုင်းဒေသကြီးရို့မာ ရီကြီးမှုနန့် မြီပြိုမှုတိ ဖြစ်ပွားခရေ။[၁] ဂျူလိုင်လ ၁၄ ရက်နိမာ ရခိုင်ပြည်နယ် အနောက်မြောက်ပိုင်း၊ ကျောက်တော်မြို့နယ်၊ မြောက်ဦးမြို့နယ် နန့် ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ်ရို့မာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းမှုကြောင့် ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားခရေ။[၁] ရခိုင်ပြည်နယ်အစိုးရဧ့ အစီအစာခံစာအရ ထိခိုက်မှုအများဆုံးမြို့နယ်လေးခုဖြစ်ရေ မင်းပြား (၁၃,၁၂၃ ဦး)၊ အမ်း (၄,၆၅၉ ဦး)၊ မြောက်ဦး (၃,၆၉၆ ဦး) နန့် ကျောက်တော် (၂,၈၂၈ ဦး) ရို့မာ လူဦးရွီ ၂၄,၃၀၆ ဦး နီရပ်စွန့်ခွာခရရေ။[၁] ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတိအရ ရီမြုပ်မှုဧရိယာ ~၂,၅၄၉ စတုရန်းကီလိုမီတာ (~၈%) ဟိပြီးး လူဦးရွီ ၆,၅၀၀ ကျော် ရီကြီးဧရိယာအထဲ တိုက်ရိုက်နီထိုင်ခရပြီးကေ စုစုပေါင်းလူဦးရွီ ~၅၀၀,၀၀၀ (~၂၀%) မာ ထိခိုက်နိုင်ခြေဟိသူတိဖြစ်ကတ်ောင်း သိရရေ။[၁] လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးအရ ကီလိုမီတာ ၂၃၀ ကျော်သော လမ်းတိ ထိခိုက်ခရေ။[၁]

ရီကြီးမှုဖြစ်ပွားရရေ အကြောင်းရင်းတိ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ မုတ်သုံမိုးရွာသွန်းရာသီမာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်မှ မိုးတိစွာ သယ်ဆောင်လာရေ လီစီးကြောင်းတိဧ့ လမ်းကြောင်းထက်မာ တည်ဟိရေ။ ရခိုင်ရိုးမတောင်တန်းစွာ မိုးရိပ်တိကို ထီးကာ မိုးရီချိန်ကို ပိုပြီးကေမြင့်မားစီရေ။ ယင်းချင့်အပြင် ပြည်နယ်အထဲဟိ မြစ်ငယ်တိစွာ မိုးများချိန်မာ ရေပမာဏ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာယား ကမ်းလျှံရီကြီးမှုတိကို ဖြစ်ပေါ်စီရေ။ ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်းတိစွာလေ့ ရီကြီးမှုကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီရေ အဓိကအကြောင်းရင်းတခုဖြစ်တေ။[၁]

ဖီးအန္တရာယ်လျှော့ချရီး ဆောင်ရွက်ချက်တိ

[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]

ရခိုင်ပြည်နယ်မာ ရီကြီးမှုဒဏ်ကို ကြိုတင်ကာကွယ်ရန်နန့် လျှော့ချဖို့အတွက် မြစ်ကမ်းနံရံတိ ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ရီလွှဲမြောင်းတိ ပြုပျင်ခြင်းနန့် မိုးလီဝသသတင်းခန့်မှန်းချက်စနစ်တိ မြှင့်တင်ခြင်းရို့ကို ဆောင်ရွက်ပနာဟိရေ။ ယဒါလေ့ ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနန့် မုတ်သုံမိုးဧ့ သဘောသဘာဝအရ ရီကြီးမှုအန္တရာယ်မာ ဆက်ပနာတည်ဟိနီတုန်းဖြစ်တေ။[၁]

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Floods in Rakhine State, Myanmar: Situation Analysis Preliminary Report။ UNITAR-UNOSAT (24 July 2016)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  2. 1 2 3 Residents of remote west Burma devastated by Cyclone Giri။ Australian Broadcasting Corporation (5 November 2010)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  3. 1 2 Cyclone Giri pummels west Burma။ BBC (24 October 2010)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  4. 1 2 170,000 people affected by cyclone Giri in Myanmar။ Xinhua (1 November 2010)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  5. 1 2 Myanmar: Floods - Aug 2013။ OCHA (30 November 2013)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  6. ↑ Burma Rakhine State IDP Camps at Risk of Monsoon Flooding (PDF) (Report). UNOSAT. 26 April 2013. Retrieved 16 July 2026.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Asia flooding: Hundreds dead, 1 million displaced as monsoon rains hit Myanmar, India, Pakistan။ Australian Broadcasting Corporation (3 August 2015)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  8. ↑ Cyclone Warning - July 30, 2015။ Myanmar Department of Meteorology and Hydrology (30 July 2015)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
  9. ↑ Myanmar: DTM Preliminary Report - Cyclone Komen: Maungdaw, Buthidaung and Ann, 31 August 2015။ IOM (31 August 2015)။ 16 July 2026 မာ ပြန်စစ်ပြီး။