သွားဖုံးရောဂါ
သွားဖုံးရောဂါစွာ သွားနန့် ပဇာ့တွင်း မရှင်းသန့်မှုကြောင့် ဖြစ်ပွားသောရောဂါ ဖြစ်တေ။ သွားဖုံးရောင်ရောဂါစွာ သွားဖုံးရောဂါ၏ အစဖြစ်တေ။ ယပြီးနောက်မာ သွားဖုံးတိအောက်ကိုကျလှာကာ နောက်ဆုံးမာ သွားတိကျွတ်ထွက်လားရေအထိ ဆိုးရွားနှိုင်ပါရေ။
သွားဖုံးဆိုစွာမာ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ပစထဲက သွားတိမာ အထက်ပိုင်း( Crown)နန့် အမြစ်ပိုင်း(Root) ဆိုပြီးဟိရာ သွားဖုံးအလွှာက အမြစ်ပိုင်းကိုဖုံးအုပ်ပီးထားရေ။ ကျမ္မာရေ သားဖုံးစွာ မာပြီးပန်းရောင်သန်းနီပါရေ။ သွားဖုံးရောင်ရောဂါ (Gingivitis)စွာ သွားဖုံးရောဂါ၏အစပင် ဖြစ်တေ။
သွားဖုံရောဂါ စတင်ဖြစ်လှာပုံ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]သွားဖုံးရောင်ရောဂါစွာ ခံတွင်းသန့်ယှင်းရီးမကောင်းခြင်းကြောင့် ဖြစ်ရေရောဂါဖြစ်တေ။ ကျနော်ရို့ အစာစားပြီး အချိန်ခဏအတွင်းမာ မျက်စိနန့်မမြင်နိင်ရေ ဘက်တီးရီးယားအမျှင်းချေ(acquire Pelllicle ) ဖြစ်လှာလိ့ဟိရေ။ ထိုအမျှင်းချေထက်မာ ဘက်တီးရီးယားတိ လာရောက်ကပ်တွယ်ပြီး Bacterial Plaque ကနိန်တဆင့် ကျောက်(Calculus) တိဖြစ်လာရေ။ ယင်းချိန်မာ သွားမတိုက်ပဲဆက်ထားပါက ကျောက်လွာရေ တတဆတ်ဆတ်နန့် မာလာပြီး သွားအမြစ်ပတ်လည်နန့် သွားဖုံးအဆက်နီရာတိမာပါ ကျောက်တည်လှာရရေ။ ထိုအဆင့်ရောက်ကေ သွားဖုံးတိစွာ နီပြီး ယောင်လာဖို့၊ သွားတိုက်ရေ အခါ သွီးစချေတိထွက်လှာဖို့။ ယင်းပိုင်ဖြစ်ပေါ် နိစိုင်အထဲ နာကြင်မှု မဟိသိမ့်ရေကြောင့် သတိမထားမိနိင်ချေ။ ထိုအဆင့်မာ သွားမှန်မှန်ပြန်တိုက်ပါက ပြန်ပနာကောင်းမွန်လာနိင်ပါရေ။ ထိုအဆင့်မာ သွားဖုံးတိစွာ အောက်ကိုကျလှာကျလှာသဖြင့် သွားတိမာ အရွယ်စား ကြီးလာရေလို့ ထင်ရပါရေ။
သွားဖုံးရောင်ရောဂါဖြစ်ပြီးကေပါက နောက်တဆင့်အနေနန့် သွာဖုံးရောဂါ (Periodontitis) ဖြစ်လာရေ။ ယင်းအဆင့်ကို အဆင့် သုံးခါထပ်ခွဲပါရေ။
သွားဖုံးရောဂါဖြစ်လှာပုံအဆင့်ဆင့်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]Mild Periodontitis အဆင့်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]Mild Periodontitis အဆင့်မာ သွားဖုံးစွာ အရင်လား ကွာလားပြီးကေ (Pocket) အပေါက်ချေတိ ဖြစ်လာရေ။ ကျောက်မာ တွယ်ကပ်နိန်ရေ ဘက်တီးရီးယားတိက ထွက်ရေ အက်စစ်တိက တဆင့် သွားဖုံးတိ ထိခိုက်ခြင်းဖြစ်တေ။
Moderate Periodontitis အဆင့်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]Moderate Periodontitis အဆင့်မာ (Pocket) တိစွာ တတဆတ်ဆတ်ကြီးလာယား သွားဖုံးတိလေ့ အောက်ကိုတဆတ်ဆတ်ကျလှာကာ သွားဖုံးတရှုးတိလေ့ ဆုံးရှံးဖို့ ဖြစ်ပါရေ။
Severe Periodontitis အဆင့်
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]Severe Periodontitis အဆင့်မာ သွားဖုံးစွာ အောက်ကို အလွန်အကျွံ ကျဆင်းလှာပြီး သွားတိမာ လှုပ်ယိုင်လှာဖို့ ဖြစ်တေ။ ခံတွင်းအနံ့ဆိုးဝါးလာကာ သွားတိလည်း ယိုင်နန့်လာဖို့ ဖြစ်တေ။
နောက်ဆုံးအဆင့်မာ ရီစီးကမ်းပြိုဟု ခေါ်သော သွားတိကျွတ်ထွက်လားရေ အထိဖြစ်နိင်ပါရေ။
ရောဂါဖြစ်စီရေအကြောင်းအရင်း
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]သွားဖုံးရောဂါကို ဖြစ်စီရေ အဓိကအကြောင်းအရင်းမာ Bacterial Plaque လို့ခေါ်ရေ ဘက်တီးရီးယားတိ စုဝီးရာအလွှာကို မဖယ်ယှားခြင်းကြောင့် ဖြစ်တေ။ သွားမှန်မှန်တိုက်ပါက သွားဖုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်စရာအကြောင်း နည်းပါးပါရေ။ ယကေလေ့ ဆီးလိပ်သောက်ခြင်း ကြောင့်လည်းဖြစ်နိင်ချေဟိရေ။ Tobacco မာပါဝင်ရေ ပစ္စည်းတိကြောင့်လည်းဖြစ်နိင်ပါရေ။ကွမ်းစားခြင်ကြောင့်လည်းဖြစ်စီနှိုင်ပါရေ။ ကွမ်းဂြိုးတိနန့် အစာတိကပ်ခြင်းက တဆင့် ကျောက်တိဖြစ်ပေါ်လှာနိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါရေ။
ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ဖို့နည်းလမ်းတိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]သွားဖုံးရောဂါ မဖြစ်ပွားအောင် ကြိုတင်ကာကွယ်နှိုင်ရေ ကောင်းဘီယက်နည်းလမ်းမာ သွားမှန်မှန်တိုက်ခြင်း ပင်ဖြစ်ပါရေ။ သွားဖုံးရောဂါမဖြစ်ပွားခင် သွားဖုံးရောင်ရေအဆင့်မှာပင်ရာ သွားပုံမှန်ပြန်တိုက်ပီးကေ ပြန်ပနာကောင်းမွန်လာနှိုင်ဗျာယ်း သွားဖုံးတိလေ့အပေါ်ပြန်တက်လာနိုင်းပါရေ။ သွားဖုံးရောဂါမဖြစ်ပွားအောင် အစာအစားပြီးတိုင်း လုတ်ဆီးသင့်ပါရေ။
ကုသခြင်း
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]သွားဖုံးရောင်ရောဂါဖြစ်ကေ တွယ်ကပ်နီရေ ကျောက်တိကိုဖယ်ယှားပီးရားကုသမှုပီးပါရေ။ယင်းကို ကျောက်ခြစ်ခြင်း(Scaling)ဟုခေါ်ပါရေ။တကယ်လို့ ရောဂါအခြီအနီအလွန်ဆိုးဝါးပြီး အလွန်ရောနိန်ပြီး၊ ဘက်တီးရီးယားတိလေ့ပျံ့နှံနိန်ယာ၊နာလည်းနာကြင်နိန်ယာ(Generalized advanced Periodontitis)ဆိုခကေ ပိုးသတ်ဆီးများပီးရားမှရာ ကျောက်များကိုဖယ်ယှားခြင်းပြုလုပ်ဖို့ ဖြစ်ပါရေ။
ကိုးကား
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]Archived 22 September 2009 at the Wayback Machine.