၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည် ရီကြီးမှု
| နိရက် | ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ |
|---|---|
| အမျိုးအစား | ချောင်းရီပေါက်မှု |
| အကြောင်းရင်း | မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ မြစ်ရီတိမြင့်တက်ခြင်း |
၂၀၂၅ ရခိုင်ပြည်နယ် ရီကြီးမှုစွာ ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှ ဂျူလိုင်လအထိ ရခိုင်ပြည်နယ်တဝန်းမာ မုတ်သုံမိုးသည်းထန်စွာ ရွာသွန်းမှုကြောင့် ဖြစ်ပွားခရေ ဆိုးရွားရေ ရီဖီးအန္တရာယ်တခုဖြစ်တေ။[၁];[၂]; ရီကြီးမှုစွာ ပြည်နယ်အနှံ့ဟိ မြို့နယ်အများအပြားကို ထိခိုက်စီခပြီးကေ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ရီဖီးဒဏ်ခံခရပြီးကေ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ ကျော်မှ ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းခရရေ။[၁]; ယင်းချင့်အပြင် စိုက်ပျိုးရီးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီးနန့် အခြီခံအဆောက်အအုံတိလေ့ ကြီးမားစွာ ထိခိုက်ပျက်စီးခရေ။[၃];
နောက်ခံ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရခိုင်ပြည်နယ်စွာ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ကမ်းရိုးတန်းမာ တည်ဟိပြီးး နှစ်စိုင် မုတ်သုံရာသီအထဲ မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းလိဟိရေ။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မာ မိုးရွာသွန်းမှုကို ပုံမှန်ထက် ပိုပြီးကေ များပြားခပြီးကေ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လွန်ခရေ ဆယ်နှစ်အထဲ အမြင့်ဆုံး မိုးရီချိန် ရွာသွန်းခရေလို့ သိရရေ။[၁];
၂၀၂၅ ခုနှစ် မာ့ခ်ျလ ၂၈ ရက်နိမာ ဖြစ်ပွားခရေ ပြင်းအား ၇.၇ ရစ်ခ်ျတာဟိ ငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ဒေသခံပြည်သူတိဧ့ ခံနိုင်စွမ်းမာ ကျဆင်းနိန်ပြီးကေ ရီဖီးဒဏ်ကို ပိုပြီးကေ ခံနိုင်ရည်အားနည်းစီခရေ။[၄]; ယင်းချင့်အပြင် ပြည်နယ်အထဲ ဆက်ပနာဖြစ်ပွားနိန်ရေ လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်းကို ပိုပြီးကေဆိုးရွားစီခရေ။[၅];
မိုးလီဝသအခြီအနီ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]၂၀၂၅ ခုနှစ် ဂျုန်လနှောင်းပိုင်းမှစတင်ပနာ မုတ်သုံမိုးတိ ရခိုင်ပြည်နယ်မာ စွားထန်စွာရွာသွန်းခရေ။[၁]; ဂျူလိုင်လဆန်းပိုင်းမာ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းပြီး လေးမြို့မြစ်၊ ကုလားတန်မြစ်နန့် ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းရို့ဧ့ ရီတိ စိုးရိမ်ရေမှတ်အထက် မြင့်တက်ပါလတ်တေ။[၆];
ဂျူလိုင်လ ၁ ရက်မှ ၃၁ ရက်အထဲ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံတိအရ မြန်မာနိုင်ငံတဝန်း ရေလွှမ်းမိုးမှုဧရိယာမာ ဟက်တာ ၂.၃ သန်းကျော်ဟိခပြီး ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဂျူလိုင်လထက် နှစ်ဆနီးပါး ပိုပြီးကေများပြားခရေ။[၃];
ဖြစ်စိုင် အချိန်ဇယား
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]| ရက်စွဲ | ဖြစ်စိုင် |
|---|---|
| ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း | ရခိုင်ပြည်နယ်မာ မိုးသည်းထန်စွာ စတင်ရွာသွန်းပြီး မြို့နယ်အများအပြားမာ ရီကြီးမှုတိ စတင်ဖြစ်ပွားရေ။[၁]; |
| ဂျုန်လ ၁ ရက် – ၁၁ ရက် | ရီဖီးကျသူဦးရေ ၇,၅၀၀ ဦးခန့် ဟိလာရေ။[၇];[၈]; |
| ဂျူလိုင်လ ၇ ရက် | ပုဏ္ဏားကျွန်းနန့် မင်းပြားမြို့နယ်တိမာ မြီနိမ့်ဒေသတိ ရီလုံးဝနစ်မြုပ်။[၄]; |
| ဂျူလိုင်လ ၉ ရက် | ရခိုင်ပြည်နယ်မာ လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခကြောင်း ကျမ္မာရီးအဖွဲ့တိက အစီအစာခံ။[၉]; |
| ဂျူလိုင်လ ၂၃ ရက် | ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ မှ လူဦးရွီ ၁၂,၂၄၉ ဦးနန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံး ထိခိုက်ခကြောင်း HDCO က ထုတ်ပြန်။[၁]; |
| ဂျူလိုင်လ ၂၇ ရက် | ကျောက်တော်၊ မြောက်ဦး၊ မင်းပြား၊ သံတွဲနန့် တောင်ကုတ်မြို့နယ်တိမာ ရီကြီးမှု ဆက်ပနာဖြစ်ပွား။[၆]; |
| ဂျူလိုင်လ ၃၀ ရက် | ရီတိ တချို့ဒေသတိမာ ပြန်ကျကေလေ့ မိုးဆက်ပနာရွာသွန်းနီ။[၆]; |
ထိခိုက်ပျက်စီးမှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီဖီးကျ မြို့နယ်တိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ချောင်းရီပေါက်မှုစွာ အောက်ပါမြို့နယ်တိကို အဓိကထိခိုက်စီခရေ-[၁];[၆];[၂];
| မြို့နယ် | ထိခိုက်မှု |
|---|---|
| မြောက်ဦးမြို့နယ် | စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိအပါအဝင် ကျေးရွာပေါင်းတိစွာ ရီမြှပ်မြုပ်၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ပျက်စီး[၃]; |
| ကျောက်တော်မြို့နယ် | ငါးဈီး ရီမြှပ်မြုပ်၊ ကုန်ဝန်လောင်းာင်ရုံတိ ပျက်စီး၊ လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်[၆];[၃]; |
| မင်းပြားမြို့နယ် | ပန်းမြောင်းကြီးချောင်းတလျှောက် ကျေးရွာ ၁၆ ရွာကျော် ရီမြှပ်မြုပ်[၆]; |
| ပုဏ္ဏားကျွန်းမြို့နယ် | လယ်ယာမြီ ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော် ရီမြှပ်[၃]; |
| ရသေ့တောင်မြို့နယ် | ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ[၁]; |
| ဘူးသီးတောင်မြို့နယ် | ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ[၁]; |
| မောင်တောမြို့နယ် | ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ[၁]; |
| တောင်ကုတ်မြို့နယ် | ရီကြီးမှုဒဏ်ခံရ[၆]; |
| သံတွဲမြို့နယ် | မြီနိမ့်ဒေသတိက ဒေသခံတိ ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်း[၆]; |
လူဦးရွီထိခိုက်မှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီဖီးကြောင့် စုစုပေါင်း လူဦးရွီ ၁၀,၀၀၀ ကျော် ထိခိုက်ခရေ။[၁]; ဂျုန်လအစောပိုင်းမာ ကျောက်တော်၊ မင်းပြားနန့် မြောက်ဦးမြို့နယ်တိမာ လူဦးရွီ ၇,၅၀၀ ခန့် ထိခိုက်ခရေ။[၇];[၈]; ဂျူလိုင်လနှောင်းပိုင်းမာ ကျေးရွာပေါင်း ၉၀ နန့် အိမ်ခြေ ၃,၄၆၁ လုံးရို့ ရီဖီးဒဏ်ခံခရရေ။[၁];
ရီဖီးကျဒေသတိမာ စစ်ဖီးရှောင်စခန်းတိလေ့ ပါဝင်တွက်နန့် အိုးအိမ်စွန့်ခွာနီထိုင်သူတိမာ အခက်အခဲများစွာ ဟိဆိုင်ခရရေ။[၁];
သီဆုံးမှု
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီဖီးကြောင့် သီဆုံးမှုတိဟိခကြောင်း သိရကေလေ့ အတိအကျ သီဆုံးသူဦးရီကို အတည်ပြုနှိုင်ရေ အချက်အလက်တိ မရဟိသိမ့်ပါ၊၊[၁];
စိုက်ပျိုးရီး
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီကြီးမှုကြောင့် စိုက်ပျိုးရီးကဏ္ဍ အကြီးအကျယ်ထိခိုက်ခရေ။ ကုလသမဂ္ဂ စားနပ်ရိက္ခာနန့် စိုက်ပျိုးရီးအဖွဲ့ (FAO) ဧ့ ဂြိုဟ်တုဓာတ်ပုံခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်အရ-
အခြီခံအဆောက်အအုံ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီဖီးကြောင့် လမ်းတိ၊ တန်းထားတိနန့် ဆက်သွယ်ရီးလိုင်းတိ ပျက်စီးခပြီးကေ ကယ်ဆယ်ရီးလုပ်ငန်းတိကို အဟန့်အတားဖြစ်စီခရေ။[၁];[၆]; လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရီး ပြတ်တောက်မှုကြောင့် ရီဖီးကျဒေသအများအပြားသို့ အရီးပေါ်အကူအညီတိ မရောက်ဟိနှိုင်ခပါ၊၊[၁];
ကျမ္မာရီး
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရီကြီးမှုကြောင့် အောက်ပါကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ စိုးရိမ်မှုတိ ဖြစ်ပေါ်လှာရေ-[၅];[၉];
- ရီကတဆင့် ကူးစက်သော ဝမ်းလျှောရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာခြင်း
- သွီးလွန်တုပ်ကွေးနန့် သန္နိပါတ် ဖြစ်ပွားမှု မြင့်တက်လာခြင်း
- အရီပြားရောဂါနန့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရေ ရောဂါတိ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြီ
- ဆီးဝါးနန့် ကုသရီးဝန်တိ ပြတ်လပ်မှု
ကယ်ဆယ်ရီးနန့် အကူအညီ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]HDCO (ULA/AA)
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရက္ခိုင်အမျိုးသားအဖွဲ့ချုပ် (ULA) နန့် အာရက္ခတပ်တော် (AA) ဧ့ လူသားချင်းစာနာမှုနန့် ဖွံ့ဖြိုးရီးအရဲချ ရီးရုံး (HDCO) က ရီဖီးကျပြည်သူတိအား အရီးပေါ် အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီ၊ စပါးမျိုးစိနန့် သန့်ယှင်းရီးသုံးဝန်တိ ပံ့ပိုးပီးဖို့ ဒေသခံနန့် နိုင်ငံတိုင်းအဖွဲ့အစည်းတိသို့ အကူအညီတောင်းခံခရေ။[၁];
ဒေသခံကယ်ဆယ်ရီးအဖွဲ့တိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ဒေသခံလူမှုကူညီရီးလုပ်သားတိစွာ လောင်းတိအသုံးပြုပနာ ရီဖီးကျဒေသခံတိအား ဖီးလွတ်ရာသို့ ရွှိပြောင်းပီးခပြီးကေ အခြီခံစားနပ်ရိက္ခာနန့် သောက်သုံးရီတိ ဖြန့်ဝီပီးခရေ။[၆];
နိုင်ငံတိအကူအညီ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ဥရောပသမဂ္ဂဧ့ အရပ်ဘက်ကာကွယ်ရီးနန့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ စစ်ဆင်ရီးတိဌာန (DG ECHO) မှ ရီဖီးကျပြည်သူတိအား ငွီသား၊ မောင်းကာ၊ အခြီခံသုံးဝန်တိနန့် ရှင်းသန့်သောရီတိ ပံ့ပိုးပီးခရေ။[၄];
ကမ္ဘာ့စားနပ်ရိက္ခာအစီအစိုင် (WFP) က ရခိုင်ပြည်နယ်အထဲ လူဦးရွီ ၂၇၀,၀၀၀ အား လာဖို့ခြောက်လအတွက် အကူအညီပီးရန် အမေရိကန်ဒေါ်လာ သန်း ၃၀ လိုအပ်ကြောင်း အရီးတကြီးမေတ္တာရပ်ခံခရေ။[၁၀];
ကျမ္မာရီးဆိုင်ရေ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းတိက လိုအပ်ချက်စစ်တမ်းတိ ကောက်ယူပြီး ကျမ္မာရီးဝန်ဆောင်မှုတိ ပီးအပ်ရန် ပြင်ဆင်ဆောင်ရွက်ခရေ။[၉];
ရီဖီးဧ့ သက်ရောက်မှုနန့် ခေါ်တောင်းမှုတိ
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]ရခိုင်ပြည်နယ်ဟိ ရီဖီးကျပြည်သူတိစွာ အောက်ပါအခက်အခဲတိကို ဟိဆိုင်ခရရေ-[၁];[၄];
- အစားအစာ၊ သောက်သုံးရီနန့် ဆီးဝါးတိ ပြတ်လပ်မှု
- ဆက်သွယ်ရီးပြတ်တောက်မှုကြောင့် အကူအညီတိ မရောက်ဟိနိုင်ခြင်း
- မာ့ခ်ျလငလျင်ဒဏ်ကြောင့် ပြည်သူတိဧ့ စီတည့်ခံနိုင်စွမ်း ကျဆင်းနေခြင်း
- ပဋိပက္ခတိနန့် နီရပ်စွန့်ခွာမှုအခြီအနီတိကြောင့် လူသားချင်းစာနာမှုဆိုင်ရေ အကျပ်အတည်း ပိုပြီးကေဆိုးရွားခြင်း
စာရင်းဇယား
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]| အချက် | အချက်အလက် |
|---|---|
| ဖြစ်ပွားရီကာလ | ဂျုန်လနှောင်းပိုင်း – ဂျူလိုင်လ ၂၀၂၅ |
| ထိခိုက်သောမြို့နယ် | ၈ ခုထက်မနည်း[၁];[၆]; |
| ထိခိုက်သောကျေးရွာ | ၉၀ ကျော်[၁]; |
| ရီဖီးကျသူ | ၁၀,၀၀၀ ကျော်[၁]; |
| ပျက်စီးသောစိုက်ပျိုးမြီ | ဧက ၃၀,၀၀၀ ကျော်[၃]; |
ကိုးကား
[တီးဖြတ်ပါ | အရင်းအမြစ်ကိုတီးဖြတ်ပါ]- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Over 10,000 people in 90 flooded villages need urgent help (2025-07-24)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Many townships in Rakhine State experiencing flooding (2025-07-25)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Floods in Myanmar, July 2025 (2025-08-19)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 Myanmar - Heavy flooding affects at least 35,500 people (DG ECHO Partners, UN OCHA) (ECHO Daily Flash of 9 July 2025) (2025-07-09)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 (2025-07-31)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 At least 5 Rakhine townships inundated (2025-07-30)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Overall Green Flood in Myanmar from 25 May 2025 01:00 UTC to 11 Jun 2025 01:00 UTC (2025-06-11)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 Asia and the Pacific: Weekly Regional Humanitarian Snapshot (3 - 9 June 2025) - Myanmar (2025-06-11)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- 1 2 3 Myanmar Health Cluster Bulletin - July 2025 (PDF) (2025-07-31)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။
- ↑ MIMU 5W Exercise (2025-08-15)။ 2025-07-12 မာ ပြန်စစ်ပြီး။